جاورس

«لغت نامه دهخدا»

[وَ] (اِ) نوعی از غله باشد. (آنندراج). معرب گاورس. (آنندراج) (غیاث اللغات). گاورس. (مهذب الاسماء). معرب گاورس است که ارژن باشد. (منتهی الارب). معرب گاورس و آن غیر ارزن است که ذرت باشد. (یادداشت مؤلف). جاورش کنخرس. رجوع به لکلرک در شرح کلمهء عشرق و رجوع به جاورش شود. و آن سه نوع است یکنوع دخن گویند و بپارسی ارزن گویند بشیرازی الم و یکنوع جاورس هندی خوانند و آن ذرتست و بپارسی گاورس و بشیرازی کال خوانند و طبیعت آن سرد است در اول، خشک است در سیم لطیف بود در همهء حالها بهتر از ارزن بود و گویند سرد و خشک است در سیم و قابض بود و مجفف بغیرلذع، شکم ببندد و بول راند، خون بد از وی متولد شود و دیر هضم شود و غذائی اندک تر از مجموع حبوب دهد که از ایشان نان پزند و بچه بیندازند و مصلح وی آن است که با شیر تازه پزند و با آب سبوس و روغن بادام یا روغن کاو یا روغن کنجد و حلوای چرب از پس آن خورند و بدل وی در شکم بستن برنج بود. (اختیارات بدیعی). رجوع به تحفهء حکیم مؤمن و بحر الجواهر و نزهه القلوب و تذکرهء ضریر انطاکی شود: جریبی از جاورس در همهء رساتیق قم چهارده درهم. (تاریخ قم ص112).