جرار

«لغت نامه دهخدا»

[جَرْ را] (ع ص) بسوی خود کشنده. (غیاث اللغات، از منتخب و کنز) (آنندراج) (ناظم الاطباء) (از منتهی الارب). مبالغهء جار. (از اقرب الموارد). کشندهء بغایت. (از شرفنامهء منیری). کشنده. (یادداشت مؤلف). و بهمین معنی است: «جرار اذیال المعالی والقنا». (از اقرب الموارد). || در عربی اخذکننده و گیرنده را گویند. (برهان). || لشکر بسیار و انبوه که از بسیاری مردم آهسته روند. (غیاث اللغات). لشکری باشد آراسته از بسیاری. (برهان). لشکر گران رو از جهت کثرت و انبوهی. (ناظم الاطباء) (آنندراج). لشکری که در انبوهی آهسته رود. (از شرفنامهء منیری). بهمین معنی است: جیش جرار؛ لشکر گران رو بجهت کثرت. (از منتهی الارب). لشکر بسیار. و گویند لشکری است که از بسیاری کند رود. (از اقرب الموارد) (ناظم الاطباء) :
ستندم اذیأتی علیک رعیلنا
بارعنَ جرار کثیرحواصله.
(از اقرب الموارد).
آن لشکر که از بسیاری گویی خویش همی کشد. (مهذب الاسماء). || آن کژدم کوچک که دنبال همی کشد. (مهذب الاسماء).
- جیش جرار؛ لشکر گران رو از جهت کثرت و انبوهی. (از منتهی الارب) (ناظم الاطباء).
- سپاه جرار؛ لشکر جرار. رجوع به لشکر جرار شود.
- لشکر جرار؛ لشکر سخت بسیار. لشکر گران. سپاه جرار :
برخیره نکرده ست بنام تو سراسر
این ملک بی اندازه و این لشکر جرار.
فرخی.
رهی به پیش خود اندر گرفت و گرم براند
بزیر رایت منصور لشکر جرار.
فرخی (دیوان ص51).
سطوتی هست این چنین هایل
لشکری هست این چنین جرار.مسعود.
خزائن آراسته و لشکر جرار و بندگان فرمانبردار. (چهارمقالهء نظامی عروضی). و بعد از آن لشکری جرار سوار و پیاده جمع کرد و قصد قلعهء بیار کرد که مستحفظ آن علی بن حمیدالبیاری بود. (تاریخ بیهق ص97).
ای یک تنه صدلشکر جرار چو خورشید
کارایش این دایرهء سبز غطائی.خاقانی.
منصور مقدم او مکرم داشت و در اکرام و اعزاز و اعتنا بمهمات او مبالغت تمام واجب دید و لشکر جرار بکفایت مهم او نامزد کرد. (ترجمهء تاریخ یمینی ص36). در اثناء آن حال رایات ناصرالدین سبکتگین برحسب میعادی که رفته بود برسید با حشمتی بسیار و لشکری جرار. (ترجمهء تاریخ یمینی ص106). از اولیاء دین و مطوعهء اسلام حشمی بسیار و لشکری جرار فراهم کرد. (ترجمهء تاریخ یمینی ص261). || سبوکن. (دهار). || سبوفروش. (دهار) (مهذب الاسماء).