جرواآن

«لغت نامه دهخدا»

[جُ] (اِخ) نام محله ای به اصفهان. (تاج العروس). نام محلهء بزرگی است به اصفهان که به فارسی آن را کرواآن گویند. (از معجم البلدان). محلتی به اصفهان که از تمامت محلها و اطراف آن خوشتر و بهتر است. (از ترجمهء محاسن اصفهان). مترجم محاسن اصفهان آرد: در اثناء کلام ابومسلم گفت، در ربع مسکون خوشتر از خانهء من موضعی نیست، حاضران تمامت چشم تعجب به یکدیگر بازگذاشتند و آن دعوی را از جاده عقل متجاوز و دور پنداشتند. ابومسلم گفت: شما در هفت اقلیم خوشتر و بهتر به اعتدال از اقلیم چهارم زمینی می دانید؟ گفتند نه. گفت: بر قاعدهء اهل هیئت و ارباب هندسه و مساحان بحر و بر مقرر و محقق است که از جهت آب گوارندهء شیرین صافی سبک و هوای تر و تازه و تنک و فضای فراخ و روشن اصفهان که ناف آن است خوشتر و بهتر است و به اتفاق اهل اصفهان از تمامت اطراف و محلها محلت جرواآن و در آن محلت خوشتر از خانهء من نیست. (از ترجمهء محاسن اصفهان ص21). صاحب مرآت البلدان آرد: به عقیدهء صاحب معجم البلدان یکی از محلات اصفهان است و یحتمل چهار باغان باشد. (از مرآت البلدان ج4 ص222). ابن البلخی آرد: و از آثار او (شاپور) در عمارت جهان آن است که این شهرها و بندها و پول ها که یاد کرده آید او بنا کرده است... در اصفهان بوان، جرواآن(1) و آنجا آتشگاهی کرد. (از فارسنامهء ابن البلخی ص72) :
او انس جرواآن والجی ناعم
یساعدنی فیها مع الدهر رسمها.
عقاب (از محاسن اصفهان ص116).
و رجوع به محاسن اصفهان ص81 و 89 و مزدیسنا ص210 و لباب الانساب ذیل جرواآن شود.
(1) - ن ل: جروان، جزوان (از حاشیهء فارس نامه همان صفحه).