جز ناصیه الاسیر

«لغت نامه دهخدا»

[جَزْ زُ یَ تِلْ اَ] (ع اِ مرکب) بریدن موهای ناصیهء اسیر. قلقشندی آرد: از سنت های بلاگونهء عرب در جاهلیت اینکه، چون مردی را به اسارت میگرفتند، سپس میخواستند بر او منت نهند و آزادش سازند، موهای ناصیهء وی را می بریدند و آنرا در تیردانی چرمین قرار میدادند. (از صبح الاعشی ج 1 ص 408). آلوسی آرد: از قواعد مذهبی عرب جاهلی اینکه، چون میخواستند بر اسیری که از اشراف بود رحمت آرند، موهای جلو سر او را می تراشیدند و آزادش میساختند و مرد آزادشده آنرا نگه میداشت و به آن افتخار میکرد. و چه بسا اتفاق می افتاد که با اسیرانی که از اشراف هم نبودند این عمل را انجام میدادند و آزادشده آنرا مایهء افتخار خود میدانست. (از بلوغ الارب ج 3 صص 15 - 17) :
جززنا نواصی فرسانهم
و کانوا یظنون ان لاتجزا.
(از صبح الاعشی).
و اذ جزت نواصی آل بدر
فأدوها و اسری فی الوثاق.(از بلوغ الارب).
عظمت دسیعته و فضله
جزالنواصی من بنی بدر.(از بلوغ الارب).