جعفری

«لغت نامه دهخدا»

[جَ فَ] (ص نسبی، اِ) طلای خالص بود منسوب به جعفر نامی که کیمیاگر بوده است و بعضی گویند پیش از جعفر برمکی زر قلب سکه می کردند چون او وزیر شد حکم فرمود که طلا را خالص کردند و سکه زدند و به او منسوب شد. (برهان قاطع). به جعفر بلخی که به نام برمک مشهور است منسوب می باشد. (از نزهه القلوب). منسوب به جعفر پدر خالد برمکی است که وزارت سلیمان داشت. (تاریخ گزیده) :
از بخشش تو عالم پر جعفری و رکنی
وز خلعت تو گیتی پر رومی و بهائی.فرخی.
- زر جعفری:نرگس بسان کفهء سیمین ترازوئی است
چون زر جعفری به میانش درافکنی.
منوچهری.
گر همه زر جعفری دارد
مرد بی توشه برندارد کام.سعدی.
رجوع به درست جعفری و زر شود.
- دینار جعفری:چون لاله سرخ گشت رخ من ز خون تو
زان پس که زرد بود چو دینار جعفری.
فرخی.
نرگس تر نگر چگونه شکفت
نیک مانند چشم آن عیار
ساق پیروزه و حوالی سیم
در میان ضرب جعفری دینار.
بهرامی سرخسی.
و یا چو گوشهء دینار جعفری بمثل
که کرده باشد صراف از او به گاز جدا.؟
- مار جعفری؛ نوعی از کفچه مار است. رجوع به مار و کفچه مار شود.
- نعل جعفری؛ قسمی نعل بوده است :
از لعن بر سم تو زنم نعل جعفری
گر ظن بری به من که من از دست جعفرم.
سوزنی.