جوانی

«لغت نامه دهخدا»

[جَ] (حامص)(1) ضد پیری. شباب. حداثت. (دهار) :
یک نیمه جهان را بجوانی بگشادی
چون پیر شوی نیمهء دیگر بگشایی.
منوچهری.
هیچ است وجود و زندگانی هم هیچ
وین خانه و فرش باستانی هم هیچ
از نسیه و نقد زندگانی همه را
سرمایه جوانی است جوانی هم هیچ.
خاقانی.
بدین شهر ما در جوانی نماند
همان نامور پهلوانی نماند.فردوسی.
بگوید ترا زادفرخ همین
جهان را بچشم جوانی مبین.
فردوسی.
یکی از وزرا گفت: این پسر [ دزد ] هنوز از باغ زندگانی بر نخورده است و از ریعان جوانی تمتع نیافته. (گلستان).
کره ای را که کسی نرم نکرده ست متاز
بجوانی و بزور و هنر خویش مناز.
ولیدی (از حاشیهء فرهنگ اسدی نخجوانی).
- جوانی کردن:اگرچه گوی سروبالا بُوَد
جوانی کند پیر کانا بُوَد.فردوسی.
چگونه پیر جوانی و جاهلی نکند
در این قضیّه که گردد جهان پیر جوان؟
سعدی.
سعدی اگر عاشقی کنی و جوانی
عشق محمد بس است و آل محمد.سعدی.
برف پیری می نشیند بر سرم
همچنان طبعم جوانی میکند.سعدی.
-امثال: از جوانی تا پیری از پیری تا بکی؟ جوانی است و هزارش چم و خم.
جوانی کجایی که یادت بخیر.
جهان را بچشم جوانی مبین.
دریغا جوانی، دریغا جوانی.
|| یراقی باریک از ابریشم و سیم بافته که بر کنارهء جامه دوختندی زینت را.
(1) - از جوان + ی (مصدری)، پهلوی juvanih، yuvanih. (حاشیهء برهان چ معین).