چارطبع

«لغت نامه دهخدا»

[طَ] (اِ مرکب) طبایع اربعه. امزجهء اربعه. حرارت و برودت و رطوبت و یبوست. گرمی و سردی و خشکی و تری :
گفتم که مر مرا گهر جسم باز گوی
گفتا که چارطبع بود جسم را گهر.
ناصرخسرو.
رنگ از دو سیه سفید بزدای
هندوی زچارطبع بگشای.نظامی.
مزاجت تر و خشک و گرم است و سرد
مرکب از این چارطبع است مرد.سعدی.
چارطبع مخالف سرکش
چند روزی بوند با هم خوش
گر یکی زین چهار شد غالب
جان شیرین برآید از قالب.سعدی.
|| آب و آتش و خاک و باد :
در این چارطبع مخالف نهاد
که آب آمد و آتش و خاک و باد.نظامی.
|| بلغم و صفرا و سودا و خون.