چکیده

«لغت نامه دهخدا»

[چَ / چِ دَ] (ن مف) هر نوع مایع به قطرات فروریخته شده. آب یا خون یا هرمایع دیگر که قطره قطره از جایی یا برجایی ریخته و افتاده باشد. رجوع به چکیدن شود. || مقطر و تقطیر شده و بیرون تراویده. (ناظم الاطباء). هر چیز که شیره و عصارهء آن بوسیله جوشاندن یا بصورت دیگر از طریق تقطیر گرفته شود، چون چکیدهء کاسنی و چکیدهء شاهتره و بید و جز آن. مطلق عصاره و شیرهء هر چیز.
- چکیدهء جگر؛ کنایه از خون جگر است. (از آنندراج) :
غذای جان و تنم از چکیدهء جگر آمد
هرآنچه کاستم از خویش هم بخویش فزودم.
حاتم مشهدی (از آنندراج)
- چکیدهء خفقان؛ کنایه از نالهء دردآمیز و این استعاره است نه لفظ مقرری. (از آنندراج) :
مده به نغمهء ما گوش خاطر ای مطرب
چکیدهء خفقان قابل شنیدن نیست.
طالب آملی (از آنندراج).
- چکیدهء مژه؛ کنایه از اشک. (از آنندراج) :
به روزگار غمت لحظه لحظه گردون را
چکیدهء مژه ام نائب نجوم شود.
طالب آملی (از آنندراج).
|| ماست و پنیر و نظایر آن که آبش به وسایل مختلف گرفته شده باشد: چنانکه ماست را در مشک یا در کیسه کنند و چون آب ماست به تدریج کاسته شود آن را ماست چکیده خوانند. نَثیثَه. (منتهی الارب). || به معنی زبده و نخبه و برگزیدهء چیزی یا کاری، چنانکه گویند فلان کس چکیدهء علم یا ادب یا هنر است، و نیز چکیدهء مطالب و چکیدهء اخبار در مورد خبر و مطلب ملخص و منتخب بکار برند.
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر