چنان و چنین

«لغت نامه دهخدا»

[چُ / چِ نُ چُ / چِ](ترکیب عطفی، اِ مرکب) کذا و کذا. مؤلف آنندراج بنقل از جواهرالحروف نویسد که: «چنان و چنین» را جایی استعمال کنند که دو چیز یا دو شخص مجهول الحقیقه مراد باشند. لیکن ظاهراً این تعریف درست نیست و «چنان و چنین» در نظم و نثر یا در محاوره بیشتر معنی «آن و این» و «فلان و بهمان» و «این و آن» و نظایر اینها میدهد. همچنانکه در این بیت که مؤلف شاهد آورده است، نیز این معنی مناسب تر است :
آگه از خویشتن چو نیست چنین(1)
چه خبر دارد از چنان و چنین.
؟ (از آنندراج).
|| پس از حرف ندا (اَی) افادهء معنی تحقیر و تذلیل منادا کند و این به منزلهء «اَیساتَیسا» باشد که در زبان عوام هند نوعی دشنام است. (از آنندراج). اَی کذا و کذا :
بانگ برزد مرا خرد که خموش
تو کیی باری ای چنان و چنین.
انوری (از آنندراج).
(1) - ظ : آگه از خویشتن چو نیست جنین.
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر