حابس

«لغت نامه دهخدا»

[بِ] (اِخ) ابن سعدبن(1) منذربن ربیعه(2)بن سعدبن بثری الطائی الیمانی. صحابی است و او از آن گروه از صحابه است که ابوبکر به شام فرستاد. وی از ابوبکر صدیق و فاطمه علیها السلام روایت دارد. و از ابوبکر روایت کند که پیغمبر(ص) گفت: «من صلی صلاه الصبح فهو فی ذمه الله فلا تخفروا الله فی عهده فمن قتله طلبه الله حتی یکبه الله فی النار علی وجهه». ابن سمیع او را در طبقهء اولی از صحابه آرد و با ابن سعد و ابوزرعهء دمشقی که حابس را در شمار صحابه که به شام رفته اند دانند موافقت دارد. ابن عساکر نیز در تاریخ خود گوید که حابس از جملهء آن صحابه است که ابوبکر به شام فرستاد و از اهل عبادت و اجتهاد یمن بود. او از دست عمر بن الخطاب رضی الله عنه به قضاء حمص مأمور شد و در آن وقت به خواب دید که خیل ملائک از جانبی باآفتاب طالع شدند و ماه نیز محاط به کواکب از سوئی برآمد و این رؤیا عمر را حکایت کرد عمر از وی پرسید تو آنگاه در کدام جانب بودی گفت من در جانبی که ماه و ستارگان بودند ایستاده بودم عمر از ارسال وی به حمص باز ایستاد و حابس تا خلافت امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب علیه السلام بزیست و آنگاه که جنگ صفین ببود او ملتزم جیش معاویه شد. و سرداری پیادگان با او بود و ابوالطفیل عامری گوید که حابس در این جنگ صاحب لواء طی ء از اهل شام بود و در میدان جنگ این ابیات میخواند:
اما بین المنایا غیر سبع
بقین من المحرم اوثمان
اما یعجبک انا قد کففنا
عن اهل الکوفه الموت العیان
أ ینهانا کتاب الله عنهم
ولا تنهاهم السبع المثانی.
و او در محرم سنهء 37 ه . ق. کشته شد و خواب او بدین گونه تعبیر گردید. و شاعری عراقی درامر قتل او گوید:
و نحن قتلنا حابسا فی عصابه
کرام و لم نترک بصفین معضبا.
حارث بن یزید گوید در روز جنگ صفین ابومسلم خولانی و حابس طائی و ربیعهء خرشی با هم گرد آمدند و گفتند هر یک از ما دعائی کند ابومسلم گفت: اللهم اکفنا و عافنا. حابس گفت: اللهم اجمع بیننا و بینهم. ربیعه گفت: اللهم اجمع بیننا ثم ابلنا بهم و ابلهم بنا. و چون جنگ درگرفت ابومسلم بسلامت از معرکه بدر رفت و چشم ربیعه کور شد و حابس کشته گردید. و گویند چون علی(ع) با مالک اشتر بر کشتگان صفین میگذشت مالک متوجه کشته ای گشت و گفت این حابس است و من او را مؤمن میدانستم و اکنون او را بگمراهی کشته می بینم. علی فرمود: هم اکنون او مؤمن است. رجوع به تهذیب تاریخ کبیر ابن عساکر چ شام سنهء 1331 ج 3 ص 419 و 420 و کتاب الاصابه چ مصر سنهء 1323 ج 1 ص 285 شود.
(1) - در تهذیب تاریخ ابن عساکر ج 3 ص 419 «سعید» آمده است و مؤلف کتاب مزبور گوید بجای سعید «ربیعه» نیز گفته شده است.
(2) - در تهذیب تاریخ ابن عساکر در این قسمت از این سلسه نسب «ربیعه» نیامده و «منذربن سعد» است.
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر