حاسه

«لغت نامه دهخدا»

[حاسْ سَ] (ع ص) نعت فاعلی، تأنیث حاس. || (اِ). احدالحواس الخمسه یعنی آن چیز که بدان چیزی دریابند و هی السمع والبصر والشم والذوق واللمس. (مهذب الاسماء). یکی از حواس خمس. یکی از حواس پنجگانه. قوتی است که دریابد چیزی را چون سامعه و باصره ولامسه و غیره. (غیاث). هر قوه ای در حیوان که بدان چیزی دریابد از قبیل دیدن و شنودن و برماسیدن و چشیدن و بوئیدن. یکی از پنج نیرو که بدان چیزی دریابند از بوئیدن و شنودن و دیدن و بسودن و چشیدن. هر یک از حواس خمسهء ظاهری و هر یک از حواس خمسهء باطنی. یکی از پنج حواس. (منتهی الارب). قوهء نفسانیهء مدرکه و منه «تعالی الله ان یدرک بحاسه من الحواس» (اقرب الموارد). ج، حواس :
گفتم که نفس حسیه را پنج حاسه چیست
گفتا که لمس و ذوق و شم و سمع با بصر.
ناصرخسرو.
و بباید دانست که حاست سمع اندر عصب پنجم از آن نهاده است که... (ذخیرهء خوارزمشاهی). از بهر آنک دماغ از کار فرمودن حاستهاء پنجگانهء ظاهر که سمع و بصر و شم و ذوق و لمس است و از بعض حاستهاء باطن چون ذکر و فکر و تمیز مانده گردد... (ذخیرهء خوارزمشاهی). علامت خاصهء لقوهء تشنجی آن است که حاستها بر حال خویش باشد... (ذخیرهء خوارزمشاهی). علامت خاصهء لقوهء استرخائی آن است که حاستهاکند شود. (ذخیرهء خوارزمشاهی). ینبغی ان یکون معه من الملح ما لایؤذی حاسّه الذوق. (ابن البیطار). || دریافت. اندریافت. اندریاب. || مشعر. || سرمای سوزنده. (منتهی الارب). || باد سرد با باران. (مهذب الاسماء). باد که غدیر را از خاک پر کند و زمین را خشک سازد. || ملخی که گیاهان زمین خورد. (اقرب الموارد).
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر