حافظ شربتی

«لغت نامه دهخدا»

[فِ ظِ شَ بَ] (اِخ) از مردم متعین خراسان است. او در خوش طبعی فرید زمان و یگانهء دوران بود. بسیار متواضع و مؤدب و نیکومشرب، در زمان سلطان ابوسعید به زیارت مکه رفت، و مدت بیست سال در آنجا مجاور شد. گویند روزی بابرمیرزا از جانب خیابان نشأه ناک می آمد و حافظ قرابه ای پرشراب داشت. اتفاقاً مولانازادهء ابهری که مفتی زمان بود و او نیز بقدر، کیفیتی در سر داشته چنانکه میرزا و حافظ هر دو بر این معنی حاضر شده اند. میرزا بحافظ فرموده که فرودآی و کاسه ای بدار، حافظ فرودآمده و کاسه از مولانازاده ابتدا کرد و این بیت «خواجه حافظ» را خواند:
در دور پادشاه عطابخش جرم پوش
حافظ قرابه کش شد و مفتی پیاله نوش.
میرزا بحافظ تحسین و احسان و مروت بسیار کرد. و این معمی به اسم «اللهیار» از اوست:
هرچند که جان و دل در هجر تو افکار است
چون نیک نظر کردم حق بر طرف یار است.
حق (یعنی الله) در طرف «یار» قرار گیرد «اللهیار» شود. حافظ در علم موسیقی عَلَم بود، و نقشها و تصنیفهای او در میان مردم مشهور است. مولانا جنونی هروی، حافظ شربتی را هجو گفته و هجو او مشهور است. (ترجمهء مجالس النفائس ص 19 و 92 و 194 و 267).
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر