حسام السلطنه

«لغت نامه دهخدا»

[حُ مُسْ سَ طَ نَ] (اِخ)سلطان مرادمیرزا فرزند عباس میرزا و برادر محمدشاه قاجار و عموی ناصرالدین شاه و سردار سپاه او بود در زمان وی محمد امین خان شاه خوارزم (خیوه) به مرو دست اندازی کرد. ناصرالدین شاه حسام السلطنه را با کمک فریدون میرزا فرمانفرما به جنگ او گسیل داشت. در نقطه یی بنام آق دربند نزدیک سرخس سپاه مختلط ازبک و ترکمان شکست خورد و محمد امین خان کشته گردید (1271 ه . ش.) اما دولت تزاری مانع از اشغال حوضهء علیای جیحون شد و ناصرالدین شاه که بقاء سلطنت خاندان قاجار را مدیون تزارها می دید از آنجا صرف نظر کرد و حسام السلطنه را مأمور فتح هرات کرد. اما پس از فتح هرات سپاه انگلیسی به وسیلهء کشتی در سواحل خلیج فارس پیاده شدند (1272 ه . ش.) و تا اهواز پیش آمدند. ناصرالدین اینجا نیز تسلیم شد و فرخ میرزا سفیر ایران در پاریس، عهدنامه ای در 15 فصل با انگلستان امضاء کرد. و بموجب آن دولت ایران هرات را تخلیه کرد و استقلال افغانستان را به رسمیت شناخت، و از مجازات خائنین صرف نظر کرد، و کاپیتولاسیون در ایران برقرار گردید. حسام السلطنه مانند دیگر شاهزادگان در تهران بخوشی میگذرانید. خانه های وی در کوچه ای که در مغرب گذر نوروزخان است واقع و به کوچهء حسام السلطنه معروف میباشد و اکنون بانک پارس در خیابان بوذرجمهری ضلع غربی کوچهء حسام السلطنه را تشکیل میدهد. حسام السلطنه در تهران درگذشت. رجوع به روضه الصفای ناصری ج10 و مجلهء یغما، ش3 خرداد سال 1339 ه . ش. ص140 شود.
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر