«لغت نامه دهخدا»
[حَ] (ع مص) برانگیختن. بعث. ابعاث. اقامه. || گرد کردن. (مهذب الاسماء) (تاج المصادر بیهقی). جمع آوردن. گرد کردن، چنانکه مردم را و از این معنی است یوم الحشر که روز قیامت است. (منتهی الارب) : و حشر و قیامت خواهد بود و سؤال و جواب و ثواب و عقاب. (تاریخ بیهقی ص339). اگر روزگار یابم نخست کسی باشم که بدو بگروم و اگر نیابم امیدوارم که حشر ما را به امت او کنند. (تاریخ بیهقی ص338). با این دو گنده مغز بود حشر امکنی کز دست دیو خورده بود کوکنار و بنگ. سوزنی. به خواب اندرش دید و پرسید حال که چون رستی از حشر و نشر و سؤال. سعدی. || اندر حصار کردن. || شمردن. || بازداشتن. (زوزنی). || تیز کردن سنان و جز آن. (تاج المصادر بیهقی). تیز کردن. (دهار). باریک کردن نوک نیزه و جز آن. || لطیف و باریک شدن گوش ستور. || راندن از وطن. (اقرب الموارد). جلاء. (بلاذری). جلا شدن. (منتهی الارب). || هلاک کردن سال قحط ستور و مال مردم را. هلاک کردن تنگ سال ستور را. (از اقرب الموارد). || سطبر شدن سر و شکم و جز آن. || لطیف گردانیدن. نیکو و دقیق کردن. (اقرب الموارد). || معاشرت. مجالست. مصاحبت. - حشر داشتن با؛ معاشرت داشتن با کسی. - حشر و نشر:که چون رستی از حشر و نشر و سؤال. سعدی. - حشر و نشر داشتن با؛ مراوده داشتن با کسی. - دیوان حشر؛ محل اجتماع : قیامتم که به دیوان حشر بازآرند میان آنهمه تشویش در تو می نگرم. سعدی (خواتیم). امام الهدی صدر دیوان حشر. سعدی (بوستان).