حیرت

«لغت نامه دهخدا»

[حَ رَ] (ع مص) سرگشته شدن. بر یک حال ماندن از تعجب. (غیاث). حیره. رجوع به این کلمه شود. || (اِمص) سرگشتگی. تعجب. سرگردانی. حیرانی. بیخودی. والهی. آشفتگی. (ناظم الاطباء) :
از این قصیده که گفتم سخنوران جهان
بحیرتند چو از منطق طیور غراب.خاقانی.
گردد فلک ز حیرت حالش زمین نشین
گردد زمین ز سرعت رقصش فلک خرام.
با این فکرت در بیابان تردد و حیرت یکچندی بگشتم. (کلیله و دمنه).
-حیرت آفرین؛ بوجودآورندهء حیرت. آفرینندهء حیرت.
- حیرت آمیز؛ آمیخته با حیرت و سرگردانی.
- حیرت آور؛ حیرت آورنده. باعث بر حیرت و سرگشتگی. موجب تحیر.
- حیرت افزا؛ حیرت افزاینده.
- حیرت انگیز؛ انگیزندهء حیرت و سرگشتگی.
- حیرت بخش؛ حیرت آور.
- حیرت زا؛ حیرت زاینده.
- حیرت زدگی؛ سرگشتگی. تحیر.
- حیرت زده؛ سرگشته. متحیر. (آنندراج) :
حیرت زدهء روی تو بر هم نزند چشم
چون دیدهء تصویر که بیگانهء خواب است.
(از آنندراج).
- حیرت سرا؛ سرای حیرت. کنایه از دنیا.
- حیرت فزودن؛ سرگشتگی و تحیر افزودن :
زهی قدرت که در حیرت فزودن
چنین ترتیب ها داند نمودن.نظامی.
لیک چون من لم یذق لم یدر بود
عقل و تخییلات او حیرت فزود.مولوی.
-حیرت کده؛ جایی پر از حیرت و سرگشتگی :
نیست خالی ز صفا خلوت بیهوشی من
فرش حیرتکده ام از نمد آئینه است.
شوکت (از آنندراج).
حیرتکدهء چشم مرا خواب ندیده است
افتادگی چشم مرا آب ندیده است.
صائب (از آنندراج).
- حیرت کردن؛ متحیر گردیدن.
- حیرت کردنی؛ شایسته و درخور حیرت و سرگشتگی.
- حیرت نگاه؛ نگاهی حیرت زده :
تا بچند ای آفتاب حسن مستوری کنی
چشم ما حیرت نگاهان کم ز چشم روزن است.
صائب (از آنندراج).
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر