خاد

«لغت نامه دهخدا»

(اِ) بمعنی خات است که غلیواژ باشد (برهان) (آنندراج) زغن باشد یعنی مرغ گوشت ربای، و او را پند و غیلواج نیز گویند (حاشیهء برهان چ معین) جانوری است پرنده در غایت شهرت که آن را بند و پنده و چوزه لوا و جوزه لوا و چنگلاهی نیز گویند (شرفنامهء منیری) : چون کلاژه همه دزدند و رباینده چو خاد همه چون بوم بدآغال و چو دمنه محتال معروفی بلخی درآمد یکی خاد چنگال تیز ربود از کفش گوشت و برد و گریز خجستهء سرخسی چو زو حدیث کنی از شهان حدیث مکن خطا بود که تخلص کنی ز باز بخادفرخی ای عوض آفتاب روز و شبان تاب تاب تو بمثل چون عقاب حاسد ملعونت خاد منوچهری شاهان باشند به نزدیک تو راست چنان چون به بر باز خادمسعودسعد چون باز توئی بلند همت مردار خورد عدوت چون خادمسعودسعد گهی عزیمت کرد و گهی هزیمت شد چنانکه باشد در پیش باز گرسنه خاد مسعودسعد شیر بینم همی متابع رنگ باز بینم همی مسخر خادمسعودسعد از روی عزیزیست بسته باز وز خواری باشد گشاده خادمسعودسعد همه بی آگهی چو موش از خاد همه سرمست همچو شاخ از باد سنائی (سیرالعباد) رهی خوش است ولیکن ز جهل خواجه همی خوشی نیابد از او هم چنانکه خاد از خوید سنائی بگیرم آنگه و ریشش یکان یکان بکنم چو پر چوزهء اندرربوده گرسنه خادسوزنی دریغ خاد و خر و خوک و خرس با خرچنگ که بود رهگذر جمله در و دیوارمسوزنی هنر نهفته چو عنقا بماند زانکه نماند کسی که باز شناسد همای را از خاد سوزنی گرگ را پیشه پوستین دوزیست در دکانی که عدل تست استاد هم بجای آرد ار تو فرمائی باز را دایگی بچهء خاد کمال اسماعیل (از فرهنگ جهانگیری).
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر