«لغت نامه دهخدا»
[خُ / خَ] (اِ) پراکنده و پریشان شدن طبیعت باشد از امور ناملایم (برهان قاطع) (از ناظم الاطباء) برهم زدگی دل که از دغدغه و دست در زیر بغل کردن کسی دیگر را یا از سخن ناملایم بهم رسد (آنندراج) (انجمن آرای ناصری) (غیاث اللغات ||) قهر و خشم (برهان قاطع) (ناظم الاطباء) (انجمن آرای ناصری) (آنندراج) : چون کیک جهان جهانی ای وند خشوک آورده زمالش پدر خشم و خدوکسوزنی با تو بقمار بر نیایم بخدوک نز تو نه ز من سر بسر و نوک بنوک سوزنی از حسد فتح تو خصم تو پی کرد اسب همچو جحی کز خدوک چرخهء مادر شکست انوری || رشک حسد (برهان قاطع) (ناظم الاطباء) (انجمن آرای ناصری) (آنندراج ||) خجلت شرمندگی شرمساری (برهان قاطع) (ناظم الاطباء) شرمنده شرمسار خجل (شرفنامهء منیری) : کوه از برای خدمت اولیاش (مازندران) چنان مشمّر است که دامن بر کمر زده است دریا از غیرت دست اسخیاش بدان سان در خدوک است که گریبان چاک کرده است هر آمل که به آمل رسد مل امل در جامش صفا یابد و هر ساری که برساری گذرد (|| حظ حرص از خوان کرم مستوفی بردارد (از عنایت نامهء ملک الکلام جلال الدین الدهستانی از جنگ خطی مورخ به 651 خجل خدوک شدن در کار بر کسی و ندانستن بیرون شدن از آن (از منتهی الارب ||) آزردگی غصهء بی جا (از برهان قاطع) (ناظم الاطباء) غم اندوه طیرگی دلتنگی دلگیری غصه بکماز بژمانی تیمار آدرنگ آذرنگ انده افسردگی دل افسردگی ملال گرفتگی حزن مستمندی پژمانی نژندی نجندی خون دل خون جگر فرم رخبینه خلجان خاطر دلهره دلواپس متداول است (یادداشت بخط مؤلف) : دهرم هزار گونه ریاضت نمود و من هر « زیاران » اضطراب در بعضی از قرای قزوین چون لحظه ممتلی ترم از غصه و خدوک ظهیر فاریابی گفتم نوشت باد که شراب مهنا می نوشی و شراب بی خدوک و بی خمار نوش می کنی (کتاب المعارف) - باخدوک؛ غمگین مضطرب طیره : هرکه بر درگه ملوک بود از چنین کار باخدوک بود عنصری (از فرهنگ اسدی) - خدوکش گرفته؛ در خشم و جوش آمده (آنندراج).