خرسند

«لغت نامه دهخدا»

"[خُ سَ] (ص) همیشه خوش خشنود (برهان قاطع) شادان راضی (غیاث اللغات)( 1) شادمان شادکام (یادداشت بخط مؤلف) : کیست بگیتی ضمیر مایهء ادبار آنکه به اقبال او نباشد خرسندرودکی تن خویش بر برگ خرسند کن بدانش دلت را یکی پند کنفردوسی گرچه کشّی تو مرا صابر و خرسندم که مرا زنده کند زود خداوندممنوچهری تو خرسندی بکار آور در این بند که بی انده بود همواره خرسند (ویس و رامین) امیر محمد نیز لختی خرسندتر گشت (تاریخ بیهقی) انوشیروان با همه دلبستگی خرسند شد (فارسنامهء ابن بلخی) : بیک دل وقت را خرسند میباش اگرچه لاغر افتاده شکاریخاقانی بدم گفتی و خرسندم عفاک اللَّه نکو گفتی سگم خواندی و خشنودم جزاک اللَّه کرم کردی سعدی نگردد خاطر از ناراست خرسند وگر خود گویی آنرا راست ماندجامی || قانع (ربنجنی) راضی (غیاث اللغات) شاکر (انجمن آرای ناصری) (آنندراج) قَنوع (یادداشت بخط مؤلف) کسی را گویند که رضا بقضا داده باشد و به هرچه او را پیش آید شاکر و راضی بود (برهان قاطع) : بنور شمع کی خرسند باشد کسی کآگه شد از خورشید ازهرعنصری چو خرسند گشتی بداد خدای توانگر شدی یکدل و پاکرایفردوسی تو مخروش وز داده خرسند باش بگیتی درخت برومند باشفردوسی توانگر شد آنکس که خرسند گشت از او آز و تیمار در بند گشتفردوسی بدان کت داد ایزد باش خرسند (ویس و رامین) بهیچ چیز نباشند عاشقان خرسندقطران حکیمان گفته اند کوشا باشید تا آبادان باشید و خرسند باشید تا توانگر باشید و فروتن باشید تا بسیاردوست باشید (از قابوسنامه) نه نکبتی نه بلائی نه محنتی است مرا که روزگارم نوش است و زندگانی قند ولیک آنکه خداوند را چو یافت کریم از او بنعمت بسیار کی شود خرسند؟ کیکاوس بن قابوس بن وشمگیر که را بخت فرخ دهد تاج و گاه چو خرسند نبود درافتد بچاه (گرشاسب نامه) بمرگ سپهبد جهان پهلوان که یزدانْش داراد روش روان بدان ای سپهدار خسروپرست که غم مر مرا از تو افزون تر است ولیکن چو خرسند نَبْوَم چه سود که با مرگ چاره نخواهدْش بود اسدی (گرشاسب نامه) مجوی آز و از دل خردمند باش به بخش خداوند خرسند باش اسدی (گرشاسبنامه) توانگرتر آن کس که خرسندتر چو والاست آنکو هنرمندتر اسدی (گرشاسب نامه) خرسند مشو بنام بیمعنی نام تهی است زی خرد عنقاناصرخسرو زآن همه وعدهء نیکو به چه خرسند شوی ای خردمند بر این نعمت پوشیدهء غاب ناصرخسرو معنی طلب از ظاهر تنزیل چو مردم خرسند مشو همچو خر از قول به آوا ناصرخسرو فمن قنع بها شبع منها آنکس به وی خرسند باشد از وی سیر گردد (نوروزنامه) هرکه پرهیزگار و خرسند است تا دو گیتی است او خداوند استسنائی مرد عالی همم نخواهد بند سگ بود سگ بلقمه ای خرسندسنائی سوی فرزند نامه ای بفرست کز تو بر نامهء تو خرسندمسوزنی این بنده نوازی که کف راد تو دارد آز دل خرسند و نه خرسند شکستهسوزنی عشقی که نه آلوده به هجران نه وصال است گنجی است ندانم دل خرسند که دارد شرف الدین شفروه (از آنندراج) جوبجو راز دلش دانستی که بیک نان جوین شد خرسندخاقانی خرسند شو به ملکت خرسندی از وجود خاسر شناس خسرو و طاغی شمر طغان خاقانی از آتش طعمه خواهم داد دل را چو دل خرسند شد گو خاک خور تن خاقانی هان ای دل خاقانی خرسند همی باش بر هرچه قضا راند خداوند قدر شدخاقانی گرد آمده بودیم چو پروین یک چند ایمن شده از بلا و از بیم و گزند مانا که نبودیم ز وصلت خرسند کایزد چو بنات نعشمان بپْراکند (از سندبادنامه) کمند زلف خود در گردنم بند بصید لاغر امشب باش خرسندنظامی گر دل خرسند نظامی تراست ملک قناعت بتمامی تراستنظامی مشو چون خر بخورد و خواب خرسند اگر خود گربه باشد دل در او بندنظامی چون دید سلیم کآن هنرمند از نان بگیاه گشته خرسندنظامی گدائی که بر خاطرش بند نیست به از پادشاهی که خرسند نیست سعدی (بوستان) خداوند از آن بنده خرسند نیست که راضی بقسم خداوند نیست سعدی (بوستان) در این بازار اگر سودیست با درویش خرسند است خدایا منعمم گردان بدرویشی و خرسندی حافظ آنکه خرسند است اگر نیز گرسنه و برهنه است توانگر است و آنکه زیادت جوست اگر عالم هم از آن اوست درویش است (از وصایای منسوب به هوشنگ در تاریخ گزیده) ( 1) - صاحب غیاث اللغات می گوید sand + xor، ؛( قانع، راضی ) xorsand نوشتن آن با واو یعنی خورسند خطاست در حاشیهء برهان قاطع چ معین آمده: پهلوی ،« بارتولمه 176 » ( بپایین )avare از اوستا or ,avara گود) بمعنی گودی و ورطه )xor ( در ارمنی (عاریتی و دخیل xor رجوع « بارتولمه 1559 » ( پسندیده یافتن )sand از sanda ،( پایین، پست )avara سانسکریت ،« بارتولمه 43 » ( بسوی پایین )aora 134 و هوبشمان 478 - شود به نیبرگ 133."
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر