اسکیشهر

«لغت نامه دهخدا»

[اَ شَ] (اِخ) قصبه و مرکز قضائیست در سنجاق کوتاهیه از ولایت خداوندگار، قریب 55 هزارگزی شمال غربی کوتاهیه و 115 هزارگزی جنوب شرقی بروسه. در ساحل راست نهر پورسق صور از توابع شط سکاریه در 39 درجه و 43 دقیقه و 45 ثانیهء عرض شمال ی و 28 درجه و 40 ثانیهء طول شرقی، در موقعی بسیار زیبا و دلکش واقع است و چندین دستگاه حوله بافی و کرباس بافی و گلیم بافی دارد. در اطراف آن چند حمام معدنی است ولی چنانکه باید و شاید معمور نیست. عمدهء منبع ثروت این قصبه عبارت است از سنگهای ستونی که در اطراف و جوانب آن بسیار یافت می شود. || قضائی است که از دو طرف مغرب و شمال بسنجاق ارطغرل و از جانب مشرق بقضای سفریحصار و از جهت جنوب بناحیهء سید غازی محدود میباشد و 100 قریه دارد. و از سکنهء آن اندکی نصرانی و بقیه مسلمانانند. در اندرون قضا 77 جامع و 6 مدرسه و 80 مکتب، 2 کلیسا، 6 حمام، 498 دکان، 15 کاروانسرا، 7270 خانه، 249550 دونِم (40×40 قدم)، مزرعهء حبوبات، 16500 دونم باغ، 24604 دونم باغچه و جالیزکاری، 256536 دونم مَرعی و چراگاه دارد. محصولات آن عبارت است از حبوبات متنوعه، پنبه دانه، انگور و غیره. سنگ ستونی نیز یکی از منابع ثروت وی میباشد و 2000 کارگر باستخراج آن مشغولند طول جلگه ای که در مقابل قصبه امتداد یافته قریب به 5 ساعت راه است و خاک آن بسیار حاصلخیز میباشد. کوههای واقع در اطراف جلگه عریان است ولی در سایر مواضع قضا جنگلهای سرو و صنوبر یافت می شود. ناحیهء سیدغازی هم باین قضا ملحق است. (از قاموس الاعلام ترکی). و رجوع به لغات تاریخیه و جغرافیهء ترکی ج1 ص169 و ضمیمهء معجم البلدان و ایران باستان ص2142 و ذیل جامع التواریخ رشیدی تألیف حافظ ابرو ص182 شود.