«لغت نامه دهخدا»
[اِ اَ فَ] (اِخ) مکنی به ابواسحاق بن ابراهیم افندی علائیهء (قاضی عسکر روم ایلی). یکی از علما و دانشمندان عثمانی. وی در دورهء سلطان احمدخان ثالث مسند مشیخت اسلامی داشت. مولد وی سال 1055 ه . ق. است. تحصیلات خود را نزد قاضی عسکر قدری افندی به اتمام رسانده در سال 1084 بدرجهء مدرسی نائل شد و بعد رئیس دفتر و سپس مأمور خلاصه نویسی در محکمه گردید و نائب مناب محمودپاشا و متصدی وظائف تقسیم در استانبول و در سال 1104 از دارالحدیث سلیمانی بقضاوت حلب منصوب شد. در سال 1110 قاضی بروسه و در سال 1116 با رتبهء مکهء مکرمهء قاضی مصر و در سنهء 1118 قاضی مکه و در سال 1120 قاضی استانبول بود و در تاریخ 1122 در آناطولی و در 1123 در روم ایلی سمت قاضی عسکری داشت. عاقبت در ذیحجهء 1128 به مسند مشیخت ترفیع یافت و قریب 16 ماه در مقام فتوی ماند و در جمادی الثانی سال 1130 معزول و به سینوب تبعید شد. سپس او را به استانبول عودت دادند و در ذیحجهء سنهء 1137 درگذشت. وی شخصی عالم و فاضل بود. در جوار سلطان سلیم در خانه ای که زادگاهش بود مسجدی بشکل و طول و عرض و ارتفاع کعبهء مکرمه بنا کرد و جنب همین مسجد یک مکتب و یک دارالحدیث و یک متوضا (فواره ها برای وضو گرفتن) هم بساخت و خود با دو پسر خویش اسحاق و اسعدافندی که نیز به مسند مشیخت ترفیع یافته بودند در جوار همین مسجد دفن شده اند. او گاهی شعر هم میگفت. تخلص وی نعیم بوده است. (قاموس الاعلام ترکی).