اسوپس

«لغت نامه دهخدا»

[اِ سُ پُ] (اِخ)(1) اِزپ(2). یکی از حکمای یونان باستان. وی در امثال و قصص مشتمل بر حِکَم و مواعظ مشهور است. گویند وی در مائهء ششم قبل از میلاد در شهر قدیم آموریوم یعنی عموریه واقع در قطعهء فریزی از آناطولی تولد یافته و بردهء شخصی یادمون نام از اهل سیسام بود. و مولای او وی را آزاد کرد. و گفته اند اسوپس بسیار زشت رو ولی هوشمند و حکیم بوده است. کرسپوس پادشاه معروف لیدیا (واقع در آیدین) وی را احضار کرد و خدمات مهمی به وی سپرد تا آنجا که او را برای استعلام از آراء کاهنان معبد و تعیین درجهء خلوص نیت و زهد و تقوای آنان موظف و مأمور ساخت، حکیم به ریاکاری و سالوسی آن قوم پی برده به پادشاه اطلاع داد و در نتیجه وی را به دزدیدن ظروف مقدس پرستشگاه متهم کردند و در سال 550 ق. م. از بالای تخته سنگی او را پرت کرده هلاک ساختند. مقداری از امثال و حکم شبیه به امثال و حکم لقمان بدو منسوب است که در زمانهای اخیر آنها را جمع آوری کرده، بنظم و نثر، بارها طبع و نشر کرده اند. این حکیم از هر جهت به لقمان معروف شبیه است و مانند او امثال و حکم دارد و مثل او به زشت روئی مشهور شده است. (قاموس الاعلام ترکی). و رجوع به ازپ در همین لغت نامه شود.
(1) - Aisopos.
(2) - esope.