«لغت نامه دهخدا»
[اِ بَ ] (اِخ) حمزه بن سلیمان بن حمزه. متوفی بسال 428 ه . ق. از مورخان و ادیبان بود. او راست: الامثال الصادره عن بیوت الشعر. تاریخ اصفهان. تاریخ کبارالبشر. کتاب الامثال علی افعل و یدخل فیه الشعریه و النثریه. کتاب الاوصاف. کتاب التشبیهات. کتاب التماثیل. کتاب التنبیه علی حروف المصحف. کتاب الموازنه. (از اسماءالمؤلفین ج 1 ستون 33 از میزان الاعتدال). و در معجم المطبوعات آمده است: حمزه بن حسن اصفهانی، متوفی بعد از 350 ه . ق. ادیب و مصنف ناموری بود. او راست: کتاب الامثال. کتاب اصبهان و اخبارها. کتاب التشبیهات. کتاب انواع الدعا. کتاب التنبیه علی حروف المصحف. کتاب رسائل. کتاب التماثیل فی تباشیر السرور. زیدان در تاریخ آداب اللغه (2 - 315) آرد: بغیر عرب تعصب میورزید و در نوشته های خود به منابع فارسی اعتماد داشت. دیگر از تألیفات مشهور او کتاب معروف تاریخ سنی ملوک الارض و الانبیاء است که تا سال 350 است، این کتاب به اهتمام گوتوالت(1) به لاتینی ترجمه شده است، بخش اول متن عربی و بخش دوم ترجمهء آن در لایپزیک چاپ شده است (1844 - 1848 م.) و هم بنام «تاریخ ملوک الارض» در کلکته (1866 م.) در 212 صفحه و در برلن (1340 ه . ق.) بطبع رسیده است. (از معجم المطبوعات). و رجوع به فهرست الجماهر بیرونی و انساب سمعانی شود. (1) - J. ME Gottwaldt.