اعز

«لغت نامه دهخدا»

[اَ عَزز] (ع ص) گرامی. ارجمند. (منتهی الارب). عزیز و گرامی و ارجمند. کمیاب. (آنندراج). گرامی. ارجمند. کمیاب. (ناظم الاطباء). عزیز و مکرّم. یقال: «رجل اعز و امرأه عزی؛ ای عزیز و عزیزه». (از اقرب الموارد). رجوع به عزیز شود. || طویل. (منتهی الارب) (آنندراج) (ناظم الاطباء). || استوار. (منتهی الارب) (آنندراج). عزیز بمعنی قوی. (از اقرب الموارد). || (ن تف) عزیزتر. (آنندراج). گرامی تر. ارجمندتر. (ناظم الاطباء). کمیاب تر. نیازی تر. امنع. (یادداشت بخط مؤلف): «قال یا قوم أرهطی اعز علیکم من الله». (قرآن 11/92). «انا اکثر منک ما و اعز نفراً». (18/34). «یقولون لئن رجعنا الی المدینه لیخرجنّ الاَعزّ منها الاذل و لله العزه و لرسوله و للمؤمنین». (قرآن 63/8).
اعز مکان فی الدنیا سرج سابح
و خیر جلیس فی الزمان کتاب.
؟ (از مطلع السعدین).
- امثال: اعز من ابن الخصی.
اعز من است النّمر.
اعز من الابلق العقوق.
اعز من التریاق.
اعز من الغراب الاعصم.
اعز من الکبریت الاحمر.
اعز من ام قرفه.
اعز من انف الاسد.
اعز من بیض العنوق.
اعز من حلیمه.
اعز من قنوع.
اعز من کلیب وائل.
اعز من مخ البعوض.
اعز من مروان القرظ.
(از یادداشتهایی بخط مؤلف).