الکترونیک

«لغت نامه دهخدا»

[اِ لِ رُ] (فرانسوی، اِ)(1)شاخه ای است از مهندسی که در تئوری و وسایل و طرحهای مربوط به پخش و جذب الکترونها بحث می کند، و مباحث طرح شده در آن مسائلی از این قبیلند: لوله های الکترونی، لولهء اشعهء کاتد، اطاقهای فتو الکتریک و امثال آن.
تاریخچهء رشتهء الکترونیک: در سال 1868 م. هیتورف(2) (1824- 1914) اشعهء کاتدیک(3)را کشف کرد و آنگاه به سال 1872 م. کروکس(4) (1832 - 1919) به تولید آن در لوله های کروکس پرداخت. گلدشتاین(5)(1850 - 1930) در 1886 م. اشعهء مثبت(6) را بدست آورد و مطالعات تجربی و نظری وی و دیگران توأم با کارهای ته(7) (1831 - 1901) و هرتز(8) (1857 - 1894) و لنارد(9) (1862 - 1947) و ژ. ژ. تامسن(10) (1856 - 1940) و ژان پرن(11) (1870 - 1942) ذره ای بودن طبیعت این اشعه را اثبات کرد. میلیکان(12)(1868 - 1953) به سال 1912 م. بار الکتریکی الکترون را معین کرد و طیف نگار(13) جرم [ کار تامسن و استون(14) ](1877 - 1945) جرم اتمها و یونها را بدست آورد. رونتگن(15) (1845 - 1923) در سال 1895 اشعه x(ایکس) را کشف کرد و سپس طبیعت موجی آن بوسیلهء آزمایشهای انحراف نور(16) فن لو(17) تعیین و تبیین گردید. هرتز بسال 1887 م. فتو الکتریک(18) و ریچاردسن(19) (1879 - 1959) در 1901 م. ترمو الکتریک(20)، و بکرل(21) (1852 - 1908) در 1896 م. رادیو اکتیویته(22) را تبیین کرد. نظریهء الکترومغناطیسی ماکس ول(23)موجب شد که از طریق محاسبه بوجود موج الکترومغناطیسی(24) پی برده شود. هرتز در 1888 م. آنها را بدست آورد و مطالعه کرد و آگهی و کشف این امواج به سال 1890 م. بوسیلهء دستگاه کهرور(25) اختراع برانلی(26)(1844 - 1940) آسان شد. پوپوف(27)(1859 - 1905) در 1895 م. آنتن را اختراع کرد و این اختراع به مارکنی(28) (1869 - 1937) اجازه داد که درین سال از مسافتی در حدود ده دوازده کیلومتری علائم T. S. F.را انتقال دهد. پولسن(29) (1869 - 1942) تلفون بی سیم را اختراع کرد؛ و اختراع لامپهای دیود(30) به سال 1904 م. و تریود(31)بسال 1913 م. موجب شد که تولید موجهای مزبور انجام گیرد و خواص آنها شناخته شود. بکار بردن سلولهای فتو الکتریک(32) و نوسان نگار کاتدیک(33) برون(34) (1850 - 1918) باعث گردید که سینمای ناطق و تلویزیون و میکرسکپ الکترونیک و رادار و غیره اختراع شود. مطالعهء تکامل علم الکتریک درین پنجاه سال اخیر وابسته بکمک متقابل دو امریست که یکی از کشف اشعهء کاتدیک آغاز می گردد و به پوزیترون(35)«اندرسون»(36) (1832 م.) و نترون(37)شادویک(38) (1932) ختم میشود و دیگری از تئوریی که بوسیلهء ماکس ول آغاز میگردد و با گذشتن از هرتز و لورنتز(39) و انشتین(40)(1879 - 1955) (نسبیت) و پلانک(41)(1858 - 1947) (کوانتا)(42) و بوهر(43) به لوئی دوبرگلی(44) (کاشف مکانیک موجی) و شرودینگر(45) و هایزنبرگ(46) میرسد این دو سری تجسس که از دو مبدأ مختلف آغاز میشوند هر دو در زمینهء وسیع مسأله اتم بهم میرسند.
(1) - Electronique.
(2) - Hittorf.
(3) - Les rayons cathodiques.
(4) - Crookes.
(5) - Goldstein.
(6) - Les rayons positifs.
(7) - Tait.
(8) - Hertz.
(9) - Lenard.
(10) - J. J. Thomson.
(11) - Jean Perrin.
(12) - Millikan.
(13) - Spectrographe.
(14) - Aston.
(15) - Rontgen.
(16) - Diffraction.
(17) - Von Laue.
(18) - Photo electrique.
(19) - Richardson.
(20) - Thermo electrique.
(21) - H. Becquerel.
(22) - Radio activite.
(23) - Maxwell.
(24) - electromagnetique.
(25) - Cohereur.
(26) - Branly.
(27) - Popov.
(28) - Marconi.
(29) - Poulsen.
(30) - Diode.
(31) - Triode.
(32) - Photo - electrique.
(33) - Oscillographe.
(34) - Braun.
(35) - Positron.
(36) - Anderson.
(37) - Neutron.
(38) - Chadwick.
(39) - Lorentz.
(40) - Einstein.
(41) - Planck.
(42) - Quanta.
(43) - Bohr.
(44) - Louis de Broglie.
(45) - Schrodinger.
(46) - Heisenberg.