بادیان ختائی

«لغت نامه دهخدا»

[نِ خَ] (ترکیب وصفی، اِ مرکب) بادیان خطائی(1). میوهء درخت قشنگی است همیشه سبز و از طایفهء ماگنولیاسه(2) و از محصولات چین و ژاپون و از ادویهء محرکه است و اهل چین این ثمر را محترم می دارند و پس از صرف غذا می خورند و در محضر بت می سوزانند. (ناظم الاطباء: بادیان و بادیان خطائی). از تیرهء ماگنولیاهاست که دانه های آن معطر است و در داروسازی بکار میرود. (گیاه شناسی گل گلاب ص201). و رجوع به ص235 همین کتاب شود. از ادویهء جدید است. ماهیت آن: ثمریست جوزی رنگ و هشت پره و بعضی هفت پره و هر پره ای دو پارچه پیوسته بهم. بالای آنها منشق و در اندرون آن تخم کوچک نیز جوزی رنگ و طعم آن فی الجمله شبیه به رازیانه است و لهذا آنرا بادیان ختائی نامند از جهت آنکه شکل آن مانند رازیانه است و از جبال نیپال و چین و زیربادرات هند آورند. بهتر و مستعمل آن تازه و تندطعم و پُررائحهء آن است و کهنهء آن که سیاه رنگ و طعم و رائحهء آن برطرف شده باشد غیرمستعمل. طبیعت آن: در دوم گرم و خشک و منسوب بمشتری. افعال و خواص آن: محلل و مفتح و مقوی معده و هاضمه و دافع ریاح و ثقل طعام و درد احشا و تحلیل بلغم و ریاح و مدر بول، و نصارا جهت امور مذکوره با چای خطائی طبخ نموده بدستور مذکور در چای مینوشند. مضر عضل و عصب، سلیم و مصدع و مورث تشنگی. مصلح آن بریان نمودن آن است. (مخزن الادویه چ هند صص128 - 129 : بادیان خطائی).
.(لاتینی)
(1) - lllicium verum .
(فرانسوی)
(2) - Magnoliacees