«لغت نامه دهخدا»
[جُدْ دی] (اِخ) آبی از شعرای خراسان است و عوفی در لباب الالباب در ترجمهء احوال وی چنین آرد: الصدر الاجل فخر الرؤساء تاج الدین الاَبی دام رفیعاً تاج الدین آبی از روساء سرخس و فضلای خراسان است نگارخانهء طبع او رونق خورنق شکسته و تصاویر خط موزون او از ارتنگ ننگ داشته متاع اشعار او را در اطراف جهان بازرگانان فضایل سفته می کنند و خریداران هنر طلب بجان می خرند و آن چه از اشعار او در حفظ است تحریر کرده آمد، بخدمت دوستی نویسد: قطعه. ای صدر دین ز درد فراق جمال تو چشم و دلم قرار گه آب و آتش است از چشم و دل که منزل وصل تو بود دی امروز بی تو بارگه آب و آتش است از دیده چون گلاب گل از دل چرا چکد گر چشم و دل نه کار گه آب و آتش است. وله ایضاً بخدایی که ذوق توحیدش در جهان خوشتر از شکر باشد که چو من دور باشم از در تو عیشم از زهر تلختر باشد گر تو صاحب دلی ز روی وفا بایدت زین سخن اثر باشد در حدیث آمده ست کز دل دوست بدل دوست رهگذر باشد(1) پیش خاک درت نثار کنم گر بخروارها درر باشد دل و جان پیش خدمت وصلت تحفه ای سخت مختصر باشد این تفاخر نه بس مرا که مرا هر کجا پای تست سر باشد در جفاهات صبر خواهم کرد سخت نیکوست صبر اگر باشد بندگی میکنم بطاقت خویش نه همانا که بی اثر باشد. قطعه گر زمانه وفا کند با من عذر تقصیرهای خود خواهم ورنه مجرم مدان مرا زیراک من زتقصیر خویش آگاهم با ملکشه جهان نکرد وفا تو چنان داد که خودملکشاهم مهر و مه را کسوف [ و ] نقصانست خود گرفتم که مهر یا ماهم در غم و رنج این زمانهء دون از فلک بگذرد همی آهم. وله ایضاً راد طبعی که در غمی افتاد جز به رادان مباد پیوندش ز آنک گر التجا کند به لئیم نگشاید ز سعی او بندش گه برحمت همی کند یادش که بحکمت همی کند پندش آخر الامر چون فرونگری زهر باشد نهفته در قندش این مثل سایر است و نیست شگفت گر نویسد به زر خردمندش پیل چون در وحل فروماند جز به پیلان برون نیارندش و این رباعیات که بنزدیک لطیف طبعان مقبولست از وی منقولست، می گوید: رباعی لطف تو جفاء چرخ را مانع شد حسن تو دلیل قدرت صانع شد نه از سر عجزی که نکونامی را از دور بدیدار تو دل قانع شد رباعی مپسند نگارا ز خود این جور و جفا ناید زرخ خوب بجز مهر و وفا داد من مستمند دادی ورنه اشکوک الی من هوحسبی و کفی [ در وفات یکی از عمال این رباعی را به مطایبه گفته ] رباعی درماتمت آن قوم که خون می بارند مرگ تو حیات خویش میپندارند غمناک از آنند که تا دوزخیان جاوید چگونه با تو صحبت دارند و بخط او دیدم در سفینهء نجیب الدین الابیوردی نوشته بود، بیت: دی خواجه نجیب احمد باوردی گفتا چو تو از باغ هنر با وردی اوراق سفینهء مرا تزیین ده زآن غنچه که از گلبن طبع آوردی. (لباب الالباب چ گیب ج 1 ص145). (1) - این بیت در حاشیه و تعلیقات فیه مافیه چ فروزانفر، ص270 آمده است.