تموک

«لغت نامه دهخدا»

[تَ] (اِ) نشانهء تیر باشد که عرب هدف گویند. (برهان). نشانهء تیر بود. (لغت فرس اسدی چ اقبال ص274) (از فرهنگ جهانگیری) (از اوبهی). نشانهء تیر تلوک است نه تموک اگرچه بعضی گفته اند. (فرهنگ رشیدی). || تیری است که به ابخاز می باشد و اکنون بهر جای می سازند پیکانش را بندگشای باشد چنانکه در تن آسان رود ولیکن برون کشیدن از تن دشخوار باشد تا گوشت بازنگیرند بیرون نیاید. (از لغت فرس اسدی چ پاول حورن ص 70). تیری را نیز گفته اند که پیکان پهنی دارد و چون به گوشت یا استخوان فرورود به آسانی برنیاید. (برهان) (آنندراج) (ناظم الاطباء) (از انجمن آرا). در فرهنگ هندوشاه نوشته که تموک تیری بود که چون به گوشت یا استخوان دررود به آسانی برنیاید. (فرهنگ جهانگیری). تیری که از زخم با گوشت و با خون بازگیرند. (اوبهی) :
پسر خواجه دست برد به کوک
خواجه او را بزد به تیر تموک.
عمارهء مروزی (از لغت فرس چ اقبال ص274).
سپر مدح شاه بس که مرا
نکند پیش تیر فاقه تموک.
شمس فخری (از فرهنگ جهانگیری).
هر دمی کو مرا تموک زند
پیش او دل بلا به کوک(1) زند.
لطیفی (از فرهنگ رشیدی).
|| هر چیزی را نیز گویند که در چیزی رود که برون آوردن آن دشوار باشد. (برهان) (ناظم الاطباء) (آنندراج).
(1) - در انجمن آرا: چوک.