توبرتو

«لغت نامه دهخدا»

[بَ] (ص مرکب) لابرلا و ته برته. (برهان) (انجمن آرا) (آنندراج). لابرلا و تابرتا. (ناظم الاطباء). دارای توهای بسیار بر زبر یکدیگر. توئی بالای توئی. لابرلا. رویهم. انباشته بر هم. (یادداشت بخط مرحوم دهخدا): قشر متبصل؛ پوست توبرتو. (منتهی الارب از یادداشت ایضاً) : نار ماند به یکی سفرگکی دیبا آستر دیبه زر ابرهء آن حمرا سفره پرمرجان توبرتو و تابرتا دل هر مرجان چون لؤلؤک لالا.منوچهری. مر زنان راست کهنه توبرتو مرد را روز نو، و روزی نو.سنائی. گر به صدر او درآید سائلی عریان چو سیر با حریر وصله توبرتو رود همچون پیاز. سوزنی. نونو از چشمهء خوناب چو گل توبرتو روی پرچین شده چون سفرهء زر بگشائید. خاقانی. سرگذشت حال خاقانی بدفتر ساز از آنک نوبنو غمهاش توبرتو چو دفتر ساختند. خاقانی. و بنفشه از زلف غالیه موی خوشبوی چون روی گل توبرتوی آمده. (جهانگشای جوینی). صبا ز حال دل تنگ ما چه شرح دهد که چون شکنج ورقهای غنچه توبرتوست. حافظ. رجوع به تو شود. || و بمعنی پی درپی و دنبال یکدیگر نیز بنظر آمده است. (برهان) (از انجمن آرا) (از آنندراج) (از ناظم الاطباء) : در این خرمن که توبرتو عتاب است به یک جو با منت سالی حساب است. نظامی. به آب دیدهء خونین نوشته قصهء حال نظر به صفحهء اول مکن که توبرتو(1)ست. سعدی. || چند خانه که درون یکدیگر ساخته باشند، آن پسین را پستو گویند. (انجمن آرا) (آنندراج). || مردم سردرخود و حرام توشه را هم می گفته اند. (برهان) (ناظم الاطباء). مردم سردرخود و بی ادب را نیز نوشته(2). (انجمن آرا) (آنندراج). || (اِ مرکب) نام حلوائی هم هست. || هزارخانهء گوسفند را نیز گویند. (برهان) (از انجمن آرا) (از آنندراج) (ناظم الاطباء). || بمعنی جشن و عروسی که صاحب جهانگیری آورده ترکی است نه پارسی و به طای حطی است نه قرشت. (انجمن آرا) (آنندراج). (1) - بمعنی اول هم ایهام دارد. (2) - مراد صاحب برهان قاطع است.