«لغت نامه دهخدا»
[ثُ بَ] (ع اِ) سوراخ کوچک. سولاخ. (زمخشری) : دو دیده همچون ثقبه گشاده ام شب و روز ولیک بی خبر از آفتاب و از مهتاب.مسعود. ج، ثُقَب. و ثُقب. || ثقبهء اعور(1). (طب). || ثقبهء اعور زبان(2). (طب). || ثقبهء بیضی(3). (طب). || ثقبهء جنینیه دهلیز قلب(4). (طب)، ثُقبه ای که کشف آن به بتال منسوب است و دو دهلیز قلب جنین را بیکدیگر مربوط میکند و هنگام تولد مسدود میشود. || ثقبهء منخرقه(5) (طب). || ثقبهء سهمی و حُلمه(6). || ثقبهء عصب باصره(7). || ثقبهء عنبیه؛ سوراخی در وسط طبقهء عنبیه بسیاهی چشم، مانند سوراخی که در عنب یعنی انگور است گاه جدا کردن آن از چوب خوشه، و آن سوراخ را که ثقبهء عنبیّه عبارت از آن است به فارسی مردمک و به هندی تل گویند بکسر تای فوقانی و آن منفذ نور بصر است. (غیاث اللغه). || ثقبهء عظم قمحدوه(8)(طب). || ثقبهء مدوره(9) (طب). || ثقبهء مسدوده(10) یا ثقبهء تحت زهار (طب)، ثقبهء واقع در قسمت زیرین عظم خاصره که زهار آن را در قسمت قدامی محدود میکند. || ثقبهء مقدم زائدهء خارجی قمحدوه(11) (طب). || ثقبهء مؤخر زایدهء خارجی قمحدوه(12) (طب). (1) - Trou borgne. (2) - Trou borgne de la langue. (3) - Trou ovale ou fenetre - ovale. (4) - Trou de Botal. (5) - Trou dechire. (6) - Trou stylo - mastoidien. (7) - Trou optique. (8) - Trou grand occiputal. (9) - Fenetre ronde. (10) - Trou oblurateur ous ous pubien. (11) - Trou condylien anterieur. (12) - Trou Condyien posterieur.