«لغت نامه دهخدا»
[بِ] (اِخ) ابن زید الازدی. مکنی به ابی الشعثاء، تابعی است. عطا از ابن عباس آرد اگر مردم بصره بگفتهء جابربن زید گوش بدهند علم آنان را بکتاب خدا وسیع و بسیار کند و عمر گفت: هیچکس را داناتر از ابوالشعثاء ندیده ام و از صالح الدهان از جابربن زید نقل است که در اعمال نیک نگریستم نماز و روزه را دیدم که بدن را به رنج میدارد و حج گزاردن رنجی است در مال و بدن، پس حج را از تمام اعمال نیک برتر یافتم. و باز از صالح الدهان نقل است که جابربن زید در سه چیز بخل نمیورزید: یکی در کرایه دادن برای سفر بمکه و دیگر بخاطر بنده ای که برای آزاد کردن می خرید سوم در قربانی و در هرچه که موجب تقرب بخداست. و از مطرالوراق از جابربن زید نقل است که گفت: یک درهم در راه خدا به یتیم یا فقیری دادن نزد من بهتر است از حج کردن، پس از حج واجب. وی از ابن عمر، و ابن عباس روایت کند و بسال صدوسه هجری درگذشت. (صفه الصفوه ج3 ص159 و 160). و زرکلی دربارهء وی نویسد: او تابعی و فقیه و از ائمه است. وی مصاحب ابن عباس بود و از بحور علم است. شماخی که از علماء اباضیه است در وصف او آرد: وی اساس و پایهء مذهب است و بنیان آن بدو استوار است. حجاج او را به عمان تبعید کرد. در کتاب «الزهد» امام احمد آمده: وقتی جابربن زید درگذشت، قتاده گفت: امروز داناترین مردم عراق بمرد. ولادت او بسال 21 ه .ق . اتفاق افتاد و بسال 96 ه .ق . درگذشت. (الاعلام زرکلی ج1 ص174). جبارالاعرج الجوفی از وی روایت کند. (الانساب سمعانی ص143).