جامع

«لغت نامه دهخدا»

[مِ] (اِخ) ابن طولون. مسجد معروفی است در مصر که امیر ابوالعباس احمدبن طولون آن را بنا کرده و صد و بیست هزار دینار صرف بناء آن شد.
یاقوت حموی در سبب بنای این جامع از قضاعی آرد: مردم مصر نزد احمدبن طولون از کوچکی جامع شکایت بردند. او فرمان داد که بر بالای جمل یشکربن جزیله مسجدی بنا کنند و طرح آن بسال 264 ه .ق . ریخته شد و بسال 266 ه .ق . بنای آن بپایان رسید. (از معجم البلدان). سومین مسجدی است که برای اقامهء جمعه و جماعت در مصر بنا شده است، و آن از قدیمترین جوامع است که شکل و هیأت بزرگ اصلی خود را محفوظ داشته و از بزرگترین مساجد قدیمی است. مساحت آن شش افدنه و نصف افدنه است و شش در دارد. از لحاظ فنی ساختمان آن اثر گرانبهائی از معماری آن عصر بشمار است. (از تاریخ المساجد الاثریه ص32 ببعد). و رجوع به تاریخ المساجد الاثریه ص32 ببعد شود.