«لغت نامه دهخدا»
[جَ بَ لُطْ طَ] (اِخ) کوهی است در صعیدآباد مصر نزدیک انصنا در شرق نیل. وجه تسمیه اش این است که گویند هر سال یک صنف مرغ سفیدرنگ بنام بوقیر از محل خود مهاجرت کرده در این کوه معتکف میشوند. در سطحهء این کوه سوراخی است که هریکی از مرغها سرش را داخل آن کرده بیرون می آورد بعد خود را در نیل افکنده و شنا میکند و بعد از جائی که آمده است برمیگردد تا اینکه یکی از آنها سرش را داخل سوراخ کرده چیزی او را میگیرد و به اضطراب میافتد و همانطور آویزان در آن سوراخ میماند تا تلف شود و بزمین بیفتد بعد از این قضیه باقی مرغها برگشته بروند و تا سال دیگر پیدا نیستند. گویند هر سال که فراوانی باشد دو مرغ بطریق مذکور تلف میشود و اگر متوسط است یک مرغ و اگر سال قحطی باشد هیچ مرغی گرفتار نمیشود و این قصه بین اهالی معروف است. در بالای این کوه «کنیسه الکف» قرار دارد و گویند که عیسی (ع) در آنجا اقامت داشته و اثر دست وی در آنجا وجود دارد. این قصه را بیشتر مردم مصر ذکر میکنند و بین آنها مشهور بوده و در کتب آنها نیز مسطور است. (از معجم البلدان) (مراصد الاطلاع).