«لغت نامه دهخدا»
[] (اِخ) جبرائیل بن فرحات مطر. وی از خانوادهء مطر بود که از حصرون به حلب مهاجرت کرد. پدرش او را به پرهیزکاری و پاک دامنی تربیت کرد و از مکتب موارنهء حلب در لغت سریانی متخرج شد. پس از آن زبان ایتالیایی و سپس صرف و نحو را نزد شیخ سلیمان حلبی معروف به نحوی آموخت. آنگاه معانی و بیان و عروض و قوافی و بدیع را فراگرفت و سرانجام فلسفه و علم لاهوت را در محضر خوری پطرس تولادی بیاموخت و بسال 1693 م. راهب شد و مدتی در دیر قدیسه مورا در اهدان اقامت کرد. سپس به ایتالیا و اسپانیا و سیسیل مسافرت کرد و دربارهء پاره ای از کتب کمیاب مطالعه کرد و بسال 1725 م. به اسقفی حلب انتخاب شد و در آنجا کتابخانه ای موسوم به مکتبهء مارونیه را تأسیس کرد در این کتابخانه نسخه های خطی گرانبهائی وجود دارد. وی در حلب درگذشت و قریب بصد تألیف دارد که بیشتر در موضوعات مذهبی است: 1- الاجوبه الجلیه فی الاصول النحویه. 2- الاعراب عن لغه الاعراب، یا احکام باب اعراب عن لغه الاعراب. این کتاب به اهتمام و تصحیح کنت رشید دحداح با ملحقات و اضافاتی انتشار یافت. 3- بحث المطالب. این کتاب در صرف و نحو زبان عربی است. 4- دیوان (مطران فرحات). این دیوان به کوشش استاد سعید خوری شرتونی بطبع رسید. 5- مثلثات الدریه. این کتاب به پیروی از «مثلثات قطرب» نوشته است. (از معجم المطبوعات). و رجوع به قاموس الاعلام ترکی شود.