جرمانه

«لغت نامه دهخدا»

[جُ نَ / نِ] (اِ مرکب) آنچه از گناه کار بزور بستانند. (بهار عجم) (آنندراج). آنچه از گنهکار گیرند. و جریمانه که شهرت دارد درست نیست. (غیاث اللغات). تاوان. جریمانه(1). کفاره. (ناظم الاطباء) : مولانا عذر بسیار خواستند و فرمودند تصدیع خدمت کردیم و جرمانهء آن پیش مولانا بردند. (انیس الطالبین بخاری ص 192). گرد بی ادبی مگرد و الا فرمایم که ترا از در سرای بیاویزند و صد هزار (دینار) دیگر بخزانه جرمانه فرودآرم. (دستور الوزراء ص185).
سرمایهء جرمانهء کردار ز کف شد
از کرده پشیمان به پشیمانی من کو.
طغرا (از بهار عجم از آنندراج).
جُرم به همین معنی آمده. (آنندراج) (بهار عجم):
بلهو خویش چه خوش مولعی نپنداری
که کرده های ترا جرم نی و تاوان نیست.
حیاتی گیلانی (از آنندراج).
باده جرم عیش گیرد از دل هشیار ما
خون گل خواهد بهار از گوشهء دستار ما.
شلوهی همدانی (از آنندراج).
رجوع بجرم شود.
(1) - به عقیدهء صاحب غیاث اللغات «جریمانه» درست نیست.