جره

«لغت نامه دهخدا»

[جَرْ رَ] (اِ) خمچه و سبو. (برهان) (ناظم الاطباء).(1) سبو. (منتهی الارب) (آنندراج). ظرف معروفی است از خزف. (از متن اللغه). ظرفی است از سفال که میان آن بزرگ است و دهن گشادی دارد. (از اقرب الموارد). ج، جَرّ. جِرار. (منتهی الارب) (از اقرب الموارد) (متن اللغه). خمچه و سبوی (لغت محلی شوشتر نسخهء خطی). کوزه. سبو. سبوی(2). (یادداشت مؤلف) :
جرعه ای ز آن جام راهب آن کند
که هزاران جره و خمدان کند.مولوی.
|| مقداری از هر چیز که توان مثل سبو برداشت. (لغت محلی شوشترنسخهء خطی). || نان یا نانی که در خاکستر گرم پزند. (منتهی الارب) (آنندراج) (از متن اللغه). نان یا نان خاصی است که در خاکستر یا ریگ گرم بپزند. (از ذیل اقرب الموارد از لسان). || دام آهو. (از منتهی الارب) (آنندراج). دامی است برای صید آهو و آن چوبی است که رسنی به آن بسته شده و وتری دارد و در خاک پنهان کنند که چون پای آهو وارد آن شود گرفتار گردد. یا چوبی است به اندازهء ذراع که کفه ای بر سر و رسنی در وسط دارد. (از متن اللغه) (از اقرب الموارد). جُرَّه. (اقرب الموارد) (متن اللغه) (منتهی الارب). رجوع به این کلمه شود. || وزنی است از اوزان قدیم، که آن را ماریمنون نامند که از زیت هفتاد و دو رطل و از شراب هشتاد رطل و از عسل صد و هشت رطل باشد و گفته اند جره بطور مطلق بیست وچهار قسط باشد و جرهء صغیر چهار قسط است. (از بحر الجواهر).
(1) - در برهان و ناظم الاطباء این کلمه را به این معنی لغت فارسی نوشته اند ولی در اکثر کتب لغت عربی این کلمه را به معنی مذکور عربی ضبط کرده اند.
(2) - کلمهء فرانسوی Jarre از جره عربی مأخوذ است. (یادداشت مؤلف). و رجوع به لاروس شود.