جزد

«لغت نامه دهخدا»

[جَ] (اِ) جانوری باشد شبیه به ملخ و بعضی گویند شبیه به جُعَل است که در صحراها و علف زارها بانگ طولانی کند و عربان صرار خوانند. (برهان). جانوری شبیه به ملخ که در سبزه زارها بانگ و آواز دراز کند. (ناظم الاطباء). همان جرز است که نگاشته [ آمد ] مانند ملخ و در تابستان فریاد کند و مردمان فقیر آنرا بریان کرده بخورند. (آنندراج) (انجمن آرای ناصری). سیسرک باشد و آن مرغی است که به تازی آنرا حباری گویند. (اوبهی). تزد. صراراللیل. (زمخشری). زنجره. زله. صرار. و آن غیر از صراراللیل است. (یادداشت مؤلف). زله آن پرنده ای است که در گرمای بسیار آید و آواز دارد و آنرا جزد گویند. (از حاشیهء احوال و اشعار رودکی ص 1079). جراسک. جرواسک. (از حاشیهء برهان چ معین). و رجوع به کلمات مزبور شود :
خروش جزد میان سراب و وقت زوال
چنانکه نالهء عاصی بود میان سعیر.
شمالی دهستانی (از آنندراج).
گویا مرغ حباری بجز جزد است. در تداول عامهء خراسان چغز گویند.