جفرسون

«لغت نامه دهخدا»

[جِ فِ سُنْ] (اِخ) توماس ... (1743- 1826 م.) سومین رئیس جمهور ایالات متحدهء آمریکای شمالی که در «گوچ لند» دهی از ناحیهء «ورجینیا» متولد گردید. وی دوبار در 1801 و 1805 م. به ریاست جمهوری آمریکا منصوب گردید و از بزرگترین کارهای او تلاش برای تقویت استقلال آمریکا بود. جفرسون مردی عالم و متفلسف بود و کتابی در امور سیاسی و مالی و فلسفی دارد. وی برای ترقی دادن دارالفنونی که خود بنیاد گذاشته بود، کوشش بسیار کرد. جفرسون پسر یکی از ثروتمندان بود و تحصیلات خود را در علم حقوق به پایان رسانید و در آغاز کار وکیل مدافع شد و در 1769 به عضویت مجلس نمایندگان ایالت انتخاب شد و بشدت علیه اقتصاد انحصاری مخالفت کرد. در 1775 عضو کنگره و در 1776 رئیس کمیسون تهیهء قوانین استقلال شد و در ناحیهء ویرجینیا اصلاحات فراوانی کرد و از 1779تا 1781 اصول تجارت با اروپا را پایه گذاری کرد و در 1785 وزیر مختار فوق العادهء آمریکا در فرانسه شد. وی از بنیادگذاران حزب دمکرات آمریکا بود و برنامهء اتحاد با فرانسه را او تنظیم کرد. در 1797 معاون رئیس جمهور شد و در 1801 و سپس مجدداً در 1805 به ریاست جمهوری رسید و هنگامی که در 1809 برای سومین بار بدین سمت برگزیده شد، از قبول آن سر باز زد. جفرسون برای انقلاب فرانسه احترام فراوان قائل بود. مجموعهء آثار او به نام «نوشته های جفرسون در 1823 تا 1855 م.» منتشر شده است. (از لاروس) وبستر (قاموس الاعلام).