جمدر

«لغت نامه دهخدا»

[جَ دَ] (اِ) سلاحی است که آنرا در هندوستان کتار(1) گویند بر وزن قطار و اصل آن جنب در است یعنی پهلوشکاف و بهندی یعنی دندان عزرائیل. (برهان). در حاشیهء چک آمده: «معنی این لفظ که بهندی دندان عزرائیل می نویسد غلط است، زیرا که به هندی جمدهر مختصر جمدهار است و جم بمعنی عزرائیل است و دهار به دال مخلوط التلفظ به ها بمعنی دم شمشیر و غیر آنست و بعضی در وجه تسمیهء این لفظ چنین گفته اند که جم بمعنی جفت است و دهار بمعنی مذکور، پس در این صورت بمعنی دودمه باشد و این اقرب است». (حاشیهء برهان)(2).
(1) - سانسکریت kathara«دکتر راجا»، در اردو .
(kathari) kathara (حاشیهء برهان چ معین).
(2) - در سانسکریت jamdhar، مرکب از: jama(جم = خدای بزرگ) + dhara(در اردو : دهار) (دم شمشیر) است. (حاشیهء برهان چ معین از دکتر راجا).