«لغت نامه دهخدا»
[چَ / چِ مَ / مِ یِ] (ترکیب اضافی، اِ مرکب) کنایه از خورشید و خور و شمس. عین الشمس. قرص آفتاب. چشمهء روشن. عَین. (منتهی الارب). غَزالَه. (منتهی الارب) : بپوشیده شد چشمهء آفتاب ز پیکانهای درخشان چو آب.دقیقی. چشمهء آفتاب و زهره و ماه تیر و برجیس و کوکب بهرام.خسروی. یکی لشکر آراست افراسیاب که تاریک شد چشمهء آفتاب.فردوسی. درخشی بزد چشمهء آفتاب سر شاه گیتی برآمد ز خواب.فردوسی. همی جنگ را ساخت افراسیاب همی بود تا چشمهء آفتاب برآید رخ کوه رخشان کند زمین چون نگین بدخشان کند.فردوسی. ربع ارتفاع سوی چشمهء آفتاب کن تاپشت اسطرلاب سوی تو بود. (التفهیم). از کف زرفشان او خجلند چشمهء آفتاب و چشم سحاب.سوزنی. درخشیدن تیغ آیینه تاب درخشانتر از چشمهء آفتاب.نظامی. گر ببندد بروز شب پره چشم چشمهء آفتاب را چه گناه.سعدی. و رجوع به چشمهء خور و چشمهء خورشید و چشمهء روشن شود.