«لغت نامه دهخدا»
[رِ] (اِخ) ابن عوف بن ابی حارثه (حازم) مزنی(1). از دلیران و فرسان عرب در جاهلیت. در وقعهء احزاب سالاری بنومره داشت و آنگاه که در این جنگ کار بر مسلمین سخت شد و پیغمبر (ص) صلح را خواستار گردید حارث بن عوف و عیینه بن حصن را که دو سالار غطفان بودند بخواست که در باب صلح با آنان سخن گوید و چون از صلح منصرف شد و فرمود که پیمان نامه را پاره کنند حارث و عیینه برخاستند حضرت ایشان را گفت: ارجعوا، بیننا السیف.» ابوعبیده، در کتاب الدیباج آرد که گویند پیغمبر (ص) دختر او قرصافه را بزنی خواست. حارث بدروغ گفت وی پیس است و شایستهء آنحضرت نیست. حضرت فرمود چنان باشد و چون حارث بخانه بازگشت دختر را پیس یافت و این دختر از آن پس به برصاء معروف گردید و پسرعم وی، یزیدبن جمره، او را بزنی گرفت و پسر او شیب بابن البرصاء معروف است. واقدی از طریق عبدالرحمن بن ابراهیم آرد: آنگاه که پیغمبر (ص) از تبوک بازمیگشت، و فد بنی مره که سیزده مرد بودند، و حارث بن عوف رئیس آنان بود، آهنگ پیغمبر (ص) کردند و بخانهء دختر حارث فرود آمدند و هنگامی که پیغمبر (ص) در مسجد بود بخدمت آن حضرت رسیدند، حارث گفت: «یا رسول الله انا قومک و عشیرتک انا من لؤی بن غالب» زبیر گوید: عم من مصعب مرا روایت کرد که حارث بن عوف بخدمت رسول (ص) رسید و گفت کسی با من فرست که بدین تو دعوت کند و من او را یار و مددکار باشم. حضرت مردی از انصار را با او بفرستاد، عشیرهء حارث بدو غدر کردند و او را بکشتند. حسان بن ثابت خطاب بحارث گوید: یا حار من یغدر بذمه جاره منکم فان محمداً لک یغدر(2) و امانه المری مااستودعته مثل الزجاجه صدعها لم یجبر(3) بکتاب استیعاب چ حیدرآباد ج 1 ص 113 و کتاب الاصابه چ مصر سنهء 1323 ج 1 ص 299 و امتاع الاسماع مقریزی چ مصر سنهء 1941 ص 219 و 230 و 236، و الاعلام زرکلی شود. (1) -در استیعاب «مری» آمده است و مقریزی نام و نسب او را در امتاع الاسماع چنین آورده: «حارث بن عوف بن ابی حارثه بن مره بن نشبه بن غیظ بن مره بن عوف بن سعدبن ذبیان بن بغیض بن ریث بن غطفان». (2) - در استیعاب «لایعذر» آمده است. (3) - در استیعاب «لایجبر» آمده است.