حطیئه

«لغت نامه دهخدا»

[حُ طَ ءَ] (اِخ) جرول بن اوس بن مالک عیسی، مکنی به ابی ملیکه. شاعری مخضرمی از قبیلهء قیس. متوفی به سال 30 ه . ق. او را دیوانی است. و ابن الندیم گوید: دیوان او را ابوسعید سکری و نیز اصعمی و هم ابوعمرو شیبانی و باز طوسی و ابن السکیت گرد کرده اند. حطیئه لقب اوست. بعضی او را صحابی گفته اند لکن به اقوای احتمالات وی بزمان رسول (ص) اسلام پذیرفته، لکن سعادت صحابت نیافته است. حطیئه سپس ارتداد آورد و باز بمسلمانی بازگشت و آنگاه که زبرقان بن بدر را بدور خلافت عمر (رض) هجا گفت عمر مستند بحدیث: من احدث فی الاسلام هجاء فاقطعوا لسانه، امر به بریدن زبان وی کرد و او بگریخت و پس از مدتی تواری چون مفری از عدل عمر نیافت، بار دیگر عمر را مدیحه ای گفته و بدو ملتجی شد و عمر وی را عفو فرمود:
کو حطیئه کو امیه کو نصیب و کو کمیت
اخطل و بشار و آن شاعرکه بود اندر یمن.
منوچهری.
و رجوع به الاغانی ج2 ص42 و ج16 ص39 و الشعر و الشعراء ص180 و خزانه الادب ج1 ص409 و الجمهره ص135 و المستطرف ج1 ص139 و فهرستهای عقدالفرید ج1، 2، 3، 4، 5، 6، 7، 8 و الجماهر بیرونی ص59 و فوات الوفیات ج1 ص99 و فهرست الموشح و الاعلام ج1 ص181 و 264 و روضات الجنات ص157 و تتمهء صوان الحکمه ص167 و المرصع و تاریخ بیهقی ص237 و 238 و قاموس الاعلام ترکی شود. دیوان حطیئه بعنایت گولدزیهر در لیبزیک به سال 1893 م. و باشرح ابی الحسن السکری در مطبعهء التقدم به سال 1323 ه . ق. در 125 صفحه و در آستانهء جزء اول آن1308 در 103 صفحه بچاپ رسیده و بر آن ایضاحات مختصری است. (معجم المطبوعات).
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر