خازمیه

«لغت نامه دهخدا»

[زِ می یَ] (اِخ) نام یکی از آئین های اسلامی است بیشتر عجارده سیستان بدین آئینند و دربارهء قدر و استطاعت و خواست خدا بروش اهل سنت رفته اند و گویند: آفریدگاری جز خدا نیست و چیزی جز خواست او نباشد و استطاعت با فعل است میمونیه را که دربارهء قدر و استطاعت از معتزله پیروی کنند کافر شمارند پس از آن خازمیه با بیشتر خوارج دربارهء دوستی و دشمنی با مردمان اختلاف کرده اند و گفتند آن دو در پیش خدای دو صفت بیش نیست و خداوند بنده ای را دوست دارد که به او ایمان آورد اگر چه در بیشتر زندگیش کافر بوده باشد و اگر بنده ای در پایان عمر خود بکفر گراید گر چه در بیشتر عمرش مؤمن بوده باشد باز کافر است و خداوند پیوسته دوستدار دوستان و دشمن دشمنان خود میباشد این سخن موافق گفتار اهل سنت است در موافاه جز اینکه اهل سنت خازمیه را الزام کردند بر اینکه دربارهء علی و طلحه و زبیر و عثمان خداوند وفای بعهد کرده و بنا به آیهء کریمه 48 )، از جهت بیعتی که در زیر درخت با پیغمبر کردند خدا / قرآن 18 ) « لقد رضی الله عن المؤمنین اذ یبایعونک تحت الشجره » خشنودی خود را آشکار ساخت و آنان را به بهشت خواهد برد زیرا اگر خشنودی خداوند از بندهء با ایمان مردن او باشد واجب است که بیعت کنندگان زیر درخت با پیغمبر نیز چنین باشند و علی و طلحه و زبیر از ایشانند و اما عثمان در آن روز بیعت اسیر بود و پیغمبر از سوی وی بیعت کرد و دست خود را بجای دست او گذارد و بنابراین بطلان گفتار کسانی که این چهار تن را کافر شمارند روشن است (از ترجمهء الفرق بین الفرق ص 88 و 89 ) صاحب بیان الادیان اینان را از اصحاب شعیب بن خازم می داند (بیان الادیان ص 49 ) در مختصرالفرق س 80 اینان را حازمیه و شهرستانی در ج 1 ص 206 چ احمد فهمی جازمیه از اصحاب جازم بن علی می داند در تعریفات جرجانی: جازمیه اصحاب جازم بن عاصم اند که با شعیبیه همداستان شدند (حاشیهء ترجمهء فارسی الفرق بین الفرق ص 88 ) رجوع به جازمیه و حازمیه شود.
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر