خانان سیر اردو

«لغت نامه دهخدا»

[نِ] (اِخ) لین پول در طبقات سلاطین اسلام این خانان را که از سال 621 تا 907 ه  ق حکومت کرده اند چنین تعریف میکند: واگذاشت و « جوجی » چنگیز در زمان حیات خود ممالک قدیم قراختائیان یعنی اراضی واقع در شمال سیحون را به پسر ارشد خود که در دو هجوم به اروپا شرکت کرده « باتو » رسید پسر جوان تر جوجی یعنی « اردوا » چون جوجی مرد، این ممالک به پسر ارشد او بود از طرف مغرب بر وسعت ممالک پدری افزود و خانات ترک نشین قبچاق را خود تحت حکومت گرفت در شمال ممالک باتو، برادر دیگر او طغاتیمور ظاهراً بلادی را که در درهء علیای شط ولگا واقع و ببلاد بلغار معروف بود بخود اختصاص داده و پسر دشت قرقیز را قلمرو خویش کرد پنجمین پسر جوجی تَوال هم قبایل پِچِنَک را که « اردا » چهارم جوجی یعنی شیبان در ممالک ساکن بودند متصرف گردید تمام این قبایل کم و بیش از « یِمبا » و « آرال » بعدها به نوگای موسوم شدند و در میان دره های انهار اطاعت میکردند و باتو با اینکه جوانتر بود بعلت قدرت و شهرت پایتخت خود شهر سَرای را که در کنار ولگا قرار داشت « باتو » یعنی اردو زرین می خوانند و باید دانست که « سیراردو » پایتخت کُل ممالک اولاد جوجی کرد این قبایل را بعلت چادر خان ایشان در این قبایل فقط سلطنت و مقام لشکرکشی را مغولان اصلی در دست داشتند و الا رعایای مطیع اولاد جوجی بیشتر از نژاد ترکان و ترکمان مقهور بودند خانان جوجی را بشرح ذیل می توان تقسیم کرد: الف - خانان باتو: خانان گوگ اردو (اردوی آبی) ایشان از 621 تا 761 ه  ق ( 1224 تا 1359 م) بر دشت قبچاق غربی سلطنت می کردند در خانان باتو آمد ب - خاندان اردوا: روسای خانوادگی که بر آق اردو (اردوی سفید) در دشت قبچاق شرقی حکومت میکردند (از 1226 تا 1427 م) و بعد از اولوس باتو (از 1378 تا 1502 م) بر سیراردو نیز ریاست یافتند و در آخر کار عنوان خانان هشترخان را پیدا کردند (از 1466 تا 1554 م) رجوع به شود ج - خاندان طغاتیمور: خانان بلاد واقع در شمال دشت قبچاق و ایشان گاهی نیز در دشت قبچاق غربی بر « اردا » کلمهء - 1478 م) و قِرِم ( 1420 - 1552 م) و قاسموف ( 1450 - سیراردو ریاست پیدا کرده اند و در آخر کار سلسلهء خانان غازان ( 1488 1656 م) - 1783 م) را تشکیل داده اند د - خانان شیبان: که بر دشت های مسکن ازبکان و قزاقان قرقیز سلطنت داشته اند ( 1224 و بعد از مهاجرت از آنجا به خانی و امارت خیوه و بخارا رسیده اند از 1500 م تا 1872 م.
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر