خان و مان

«لغت نامه دهخدا»

و مان بمعنی رخت (غیاث اللغات) (آنندراج) خانه با اثاثیهء خانه با اهل خانه :خدای تعالی « خانه » [نُ] (اِ مرکب)( 1) خان مخفف پیغمبران گرامی را به هجرت مبتلا کرد و از خان و مان گریختند (ترجمهء طبری بلعمی) پیغمبر خدای را به آتش اندر انداختی و او را از خان و مان خویش بیفکندی (ترجمهء طبری بلعمی) ز بیشه ببردم ترا ناگهان گریزان از ایران و از خان و مانفردوسی فرستاد و گفتار دید این زمان اباجهن خرم سوی خان و مانفردوسی ستیزه بجایی رساند سخن که ویران کند خان و مان کهنفردوسی مرا دونان ز خان و مان براندند گروهی از نماز خویش ساهونناصرخسرو چون ستد زو نان بگفت ای مستعان خوش بخان و مان خود بازش رسان مولوی چون ببیند سیم و زر آن بینوا بهر زر گردد ز خان و مان جدامولوی || اهل خانه (صحاح الفرس) دودمان خانواده : ز خان و مان و قرابت بغربت افتادم ابوالعباس جلب کشی همهء خان و مانت پرجلب است بلی ( جلب کش و کرده بکودکی جلبی عسجدی خان و مان و پسر و مردمش همه در سر خوارزم شد (تاریخ بیهقی چ ادیب ص 478 و جز خشنودی و آبادانی خان و مان تو نخواهیم (تاریخ بخارای نرشخی ص 103 ) برده ازآنسوی عدم رخت و تخت مانده از این سوی جهان خان و مان خاقانی گرین بیگانه ای کردی نه فرزند ببردی خان و مانش را خداوندنظامی گفت خان و مان من احسان تست همچو کافر جنتم زندان تستمولوی || خانه (صحاح الفرس) : من همچو نبی به غارم و تو چون دشمن او بخان و مانیناصرخسرو و مال او و خان و مان و چهارپایان او را تاراج داد (فارسنامهء ابن بلخی ص 103 ) من بشهرستان عزلت خان و مان آورده ام خاقانی اولین برج از فلک صفر است چون تو بهر فقر اولین پایه گرفتی صفر بهتر خان و مان خاقانی آواره ز خان و مان چنانم کز کوی بخانه ره ندانمنظامی بس عاشق سرگردان از عشق تو بر لب جان آواره ز خان و مان در کوی تو می بینم عطار و بعضی را از خان و مان آواره گردانید (تاریخ قم ص 164 ||) اقمشهء خانه (صحاح الفرس) اثاثیهء خانه || میهن وطن چون: از شود - خان و « بی خانمان » خان و مان بیرون کردن؛ از وطن بیرون کردن اجلاء (تاج المصادر بیهقی) - بی خان و مان؛ رجوع به شود - خان و مان خراب؛ آنکه سامانی و زندگی مرتبی نداشته باشد بی خانمان - خان و « خانمان برانداز » مان برانداز؛ رجوع به اسم لغت نامهء « مان » اسم است و « خان » - ( شود ( 1 « نوخانمان » شود - نوخان و مان؛ رجوع به « خانمانسوز » مان سوز؛ رجوع به از اتباع ذکر کرده است « خان و مان » اسدی آن دو را بصورت.
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر