خذلان

«لغت نامه دهخدا»

[خِ] (ع مص) خوار فروگذاشتن (دهار) فروگذاشتن (تاج المصادر بیهقی) (ترجمان) گذاشتن یاری کسی (از اقرب الموارد) خَذل : بسمت خذلان و اخلاف وعد و تکذیب قول مبالاتی نکرد (ترجمهء تاریخیمینی ||) بی یار ماندن (یادداشت بخط مؤلف) ||خذلان در نزد اشاعره، آفریدن نیروی نافرمانی در بندگان و نزد معتزله، منع لطف است چنانکه صاحب تهذیب الکلام در ضمن معنی لطف در این خصوص توضیح لازم را داده است (از کشاف اصطلاحات الفنون (||) اِمص) ضعف سستی بازماندگی بی بهرگی (از ناظم الاطباء) بی یاری بی یاوری واگذاشتگی ترک عون و نصرت (یادداشت بخط مؤلف) مجازاً، خواری و بدبختی : آنکه بجنگ خدا بشد بجهالت تیرش در خون زنند از پی خذلاناسکافی گریختن ز تو ای شه ملوک را ظفر است وگرچه پیشرو آن ظفر بود خذلانفرخی چون در او خذلان عصیان تو ای شه راه یافت کاخها شد جای کوف و باغها شد جای خاد فرخی تنش گردد شقاوت را فسانه روانش تیر خذلان را نشانه (ویس و رامین) احمد خذلان ایزدی می دید (تاریخ بیهقی) خدای تعالی قوتی به پیغمبران داده است و قوت دیگر بپادشاهان و هر کس که آنرا از فلک داند جای وی در دوزخ بود نعوذ بالله من الخذلان (تاریخ بیهقی) و رقوم خذلان بر مخالفان او پیدا گشت (تاریخ بیهقی) و از جملهء خذلان ایشان آن بود کی بعد ما کی شهر براز هرقل را زبون و ضعیف کرده بود در خواب دید کی او را گفتند کی دولت پارسیان متراجع شد باید کی خروج کنی (فارسنامهء ابن بلخی) نیست چاره چو روزگار مرا آسمانی فتاده خذلانیست مسعودسعدسلمان کز خروش فتنه شان او از خذلان آمدهخاقانی ز خشک آخور خذلان برست خاقانی که در ریاض محمد چرید گشت رضا خاقانی ما بارگه دادیم این رفت ستم بر ما بر قصر ستمکاران تا خود چه رسد خذلان خاقانی نقش طراز خامهء توفیق بستنش مهر بحل نامهء خذلان شکستنشخاقانی ابوعلی از جفای برادر و تقاعد او از نصرت و سعادت در چنان وقت شکسته دل شد و امارت خذلان و ادبار شناخت (ترجمهء تاریخ یمینی) قومی در هاویهء کفران و عصیان ولینعمت اسیر خذلان و ادبار ماندند (ترجمهء تاریخ یمینی) دست خذلان دامن او بگرفت (ترجمهء تاریخ یمینی) هر کسی می گفت کین خذلان چه بود کآن چنان پیری عجب غدار (|| شدعطار و بارها خذلان یکدیگر می کردند بیشتر از این علی بن محمد خزرج و را خذلان کردند (تاریخ قم ص 164 گریز گریختگی فرار (ناظم الاطباء).
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر