خراش

«لغت نامه دهخدا»

[خَ] (اِ) هر چیز شکافته و دریده || تلف (از ناظم الاطباء ||) ریش (ناظم الاطباء) اثر جرح خدش خَ دَشَه اثر خراشیدن بر چیزی (یادداشت بخط مؤلف) : مثال گوید چندین ز کژدم زلفم چسان ننالم کاندر دل من است خراش منجیک || خراب و نابکار و بی فایده و از کار افتاده و سقط شده و رخنه کرده (از برهان قاطع) (از ناظم الاطباء) (از آنندراج) اثر تراشه و تراش و خراش را نیز گویند و بتازیش سقط نامند (از شرفنامهء منیری) آخال آشغال : برون فکند بجاروب لاتذر گردون عدوش راز در خانهء جهان چو خراش شمس فخری || میوهء خف زده و پوسیده (از ناظم الاطباء) (از برهان قاطع ||) میوهء نیمه خورده (یادداشت بخط مؤلف ||) هر چیز پوست کنده شده هرچه پوستش رفته باشد هر چیز که سطح بیرونی آن غشاء خود را از دست داده باشد || فرومایه || حک و محو (از ناظم الاطباء ||) شکاف به ناخن و خار و جز آن (از ناظم الاطباء) (از شرفنامهء منیری (||) نف) خراشنده (شرفنامهء منیری) (ناظم الاطباء) نفوذکننده نافذ (از ناظم الاطباء) - آسمان خراش؛ نفوذکنندهء در آسمان نام است مر ساختمانهای بسیار بلند و یا ارتفاع را - جان خراش؛ نفوذکنندهء در جان گذرندهء در جان کنایه از امور نامطلوب و نامطبوع - جگرخراش؛ نفوذکنندهء در جگر گذرندهء در جگر کنایه از امر ناملایم : از دست بندگان تو هر لحظه می چکد در حلق دشمنان تو آبی جگرخراش سپاهانی (از شرفنامهء منیری) - دل خراش؛ نفوذکنندهء در دل کنایه از امر نامطبوع و ناموزون رنج دهنده - روح خراش؛ گذرندهء در روح نفوذکنندهء در روح جان خراش کنایه از امر ناملایم و نامطبوع - سامعه خراش؛ ناراحت کنندهء گوش رنج دهندهء گوش کنایه از ساز بد و آواز بد - گوش خراش؛ ناراحت کنندهء گوش رنج دهندهء گوش رجوع به سامعه خراش شود (|| ن مف مرخم) خراشیده خراش خورده : بهر جوهری ساختندش خراش به ارزیر برخاست از وی تراشنظامی.
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر