خربنده

«لغت نامه دهخدا»

[خَ بَ دَ / دِ] (اِ مرکب) کسی را گویند که خرالاغ بکرایه می دهد (برهان قاطع) (ناظم الاطباء) (انجمن آرای ناصری) (فرهنگ جهانگیری) خربان که معاش روزگارش از کرای خر بود و بتازیش مکاری خوانند (شرفنامهء منیری) مُکارم (دهار) (حبیش تفلیسی) الاغدار خرکچی (یادداشت بخط مؤلف) ج، خربندگان :یحیی بن یزید بیرون آمد پشمینه پوشید و کلاهی برسم خربندگان و سر و پالانی بر دوش گرفته (ترجمهء طبری بلعمی) ج، خربندگان : یکی سفره پیش پرستندگان بگسترد بر سان خربندگانفردوسی چو خربندگان جامهای گلیم بپوشید و بارش همه زر و سیمفردوسی برآورد خربنده هر گونه رنگ پرستنده بنشست با می بچنگفردوسی چون نباشد چو خر سرافکنده تیزخر به ز ریش خربندهسنائی احمدبن عبدالله خجستانی را پرسیدند: تو مردی خربنده بودی به امیری خراسان چون افتادی؟ گفت: روزی ببادغیس دیوان حنظله همی خواندم (چهارمقالهء نظامی عروضی) تو چو خر پیش من روان گشته من چو خربندگان دمادم خر همه خربندگان خر شده گم یافتِ خر خو هند و من گم خرسوزنی هست بر من ترا تقدم و هست چو بخربنده بر تقدم خرسوزنی خر بیارای غلام خربندهسوزنی او لشکر آل مرتضی که باشند شیرمردان فلیسان باشند نه مشتی آهوی طبع هروانی رنگ چون خران مزدقان و خربندگان (کتاب النقض ص 475 ) یا بمیرم من یا خربنده یا بود راه مرا پایانیرشید وطواط || مالک خر که خادم خر باشد (غیاث اللغات) آنکه در علف دادن و پالان نهادن و بار کردن تعهد خر کند (انجمن آرای ناصری) رایض خرچران : هر چیز با قرین خود آرامد جغدی قرار کرده بویرانی این است آن مثل که فروماند خربنده جز بخوان شتربانیناصرخسرو مر خر بد را بطمع کاه و جو آرد زیرک خربنده زیر بار بخروارناصرخسرو چون خواستی از فراش و خربنده و دربان و دیگر اتباع (فارسنامه ابن البلخی ص 31 ) خربندگان او بچراخور استرآباد می آمدند (تاریخ طبرستان ابن اسفندیار) شتربان درود آنچه خربنده کشتنظامی خری چوب می خورد بر جای جو خر افتاد و جان داد و خربنده زونظامی خراز زین زر به که پالان کند که تا رخت خربنده آسان کندنظامی این چو خربنده حریف کون خر بوسه گاهی یافتی ما را ببرمولوی خری را که تیمار خربنده کشت سه جو در شکم به که سی من به پشت امیرخسرو دهلوی || کس که در بازی خربازان سر ریسمان بدست گیرد (ناظم الاطباء) (برهان قاطع) (انجمن آرای ناصری).
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر