«لغت نامه دهخدا»
[خَ رَ] (اِ) مخفف خارک است و آن نوعی از خرمای خشک باشد (از برهان قاطع) (از ناظم الاطباء) : نخود و کشمش و پسته خرک میده ببر قصب انجیر و دگر سرمش اسپید بیار بسحاق اطعمه (از جهانگیری) - خرماخرک؛ نوعی خرماست که زردرنگ و کمی خشک است || غورهء خرما که بسر است (از برهان قاطع) (از ناظم الاطباء ||) درختی است زهرناک بهندی آک گویند و منبت آن بادیه و صحراست و خالی از سمیتی نیست (از آنندراج (||) اِ مصغر) مصغر خر یعنی خر کوچک (از برهان قاطع) (از ناظم الاطباء) : خرکی را بعروسی خواندند خر بخندید و شد از قهقهه سستخاقانی از ثنای تو خرک بی خبر است همچنان چون ثنوی از توحیدسوزنی -امثال: خرک سیاه بر در است (|| اِ مرکب) چوبکی باشد که بر روی طنبور و عود و کمانچه و امثال آن گذارند و تارها را بر بالای آن کشند (از برهان قاطع) (از ناظم الاطباء) در ذوات الاوتار پاره استخوان و جز آن که سیمها یا زه ها بر آن گذرد و آن مانع از الصاق سیم بدسته باشد (یادداشت بخط مؤلف) زامِله (السامی فی الاسامی) : بچشم من خر خمخانه کمتر از خرکی است که بر رباب نهد از پی سرور و نواسوزنی زهره کشید پیشش کاو خود و خرک را بگشاده از بریشم بگذاشته عناراامیرخسرو کاس رباب را چه نقص ار گسلد بزخمه در تار بریشمی ببر یا بسر آیدش خرک خواجه عمید لوبکی (از جهانگیری ||) تخته ای باشد که مجرمان و گناهکاران را بر آن خوابانند و درهء (تازیانهء) تأدیب زنند || چوبی را گویند که استادان کنده شکن در وقت شکستن هیمه در زیر آن گذارند و بشکنند || سه چوبه ای باشد که بر پای هر کدام غلطکی نصب کنند و بدست اطفال دهند تا راه رفتن بیاموزند (از برهان قاطع) (از ناظم الاطباء) مدحات (از ناظم الاطباء ||) سه پایه ای باشد که هر دو سر کارگاه را بر بالای آن گذارند و نقش دوزی و گلابتون دوزی کنند (برهان قاطع) (ناظم الاطباء ||) آلتی برای خاک کشیدن (محمودبن عمر ربنجنی ||) حمارقَبّان (از منتهی الارب ||) سه پایه ای که زرگران پیش خود گذارند و چیزها را بر بالای آن سوهان کاری کنند و همچنین بنایان در زیر پای خود گذاشته گچ کاری و گچ بری سقف و دیوار خانه کنند (برهان قاطع) (از ناظم الاطباء) خَره خو داربست بنایان و نقاشان (یادداشت مؤلف ||) چیزی که بدان دیوار را رخنه کنند (از برهان قاطع) (از ناظم الاطباء): و لشکر بکبس خندق و استعداد آن از خرک و منجنیق و نردبان و غیر آن اشتغال نمودند (جهانگشای جوینی ||) تختهء کوچکی که بدان پنبهء از پنبه دانه جدانکرده را بر آن نهند و میل آهنی را چنانکه رسم است بر بالای پنبه دانه گذاشته بعنوانی حرکت دهند که پنبه دانه از پنبه جدا گردد || نوعی از کرم که دستهای او دراز و پاهای او کوتاه می باشد (از برهان قاطع) (از ناظم الاطباء ||) سینه || سر پستان || دیوار بین دو سوراخ بینی (از ناظم الاطباء) وَتَره (السامی فی الاسامی) ||زَنْبه زنبر (لهجهء قزوین ||) برآمدگی پشت پای حماره (یادداشت مؤلف ||) امروز آلتی چوبین را گویند که بر روی آن چرم کشیده باشند و دارای دو پایه است و برای پرش بکار رود (از حاشیهء برهان قاطع).