«لغت نامه دهخدا»
[خَرْ] (اِ مرکب) توده چیزی که بقدر بلندی جسم خر، یا آنکه چیزی که در بار بقدر برداشتن خر باشد یعنی خر آنرا تواند برداشت، در اصل بار بوده بقلب اضافت یعنی بار خر و بدین تقدیر باری که معتاد برداشتن خر باشد، یا آنکه خر بمعنی کلان و « وار » یا آنکه خربار بمعنی بار کلان، پس در این صورت در هر دو اخیر بار بمناسبت قرب مخرج به واو بدل کرده اند (آنندراج) تنگ بار)، بار یک خر، باری که خر تواند برداشت، تنگبار (ناظم ) « وار » + « خر » : (فرهنگ اسدی) در حاشیهء برهان قاطع آمده است: از الاطباء) : درم بار کردند خروار شست هم از گوهر و جامهای نشستفردوسی که گوید فزون زین بگنج تو نیست همان مانده خروار باشد دویستفردوسی که بردی بخروار تا خان خویش بر خرد فرزند و مهمان خویشفردوسی همانا که خروار و پانصدهزار بود نقرهء ناب و زرّ عیارفردوسی نکوتر از گهر نابسوده صد خروارفرخی بیا تا ببینی شکفته عروسی که زلفین و عارض بخروار دارد ناصرخسرو گر بخروار بشنوند سخن بگه کارکرد خروارندناصرخسرو میوه چون بَاندک باشد بدرختی بر بی مزه ماند در برگ بخروارشناصرخسرو کمینه خدمت هر یک ز تنگه صد بدره کهینه هدیهء هر یک ز جامه صد خروار مسعودسعد منصب مطَلب که هر کجا هست هر خرواری همان دو تنگستانوری جهاندار در وقت آن دستبوس ببخشیدشان چند خروار کوسنظامی چو بازرگان صد خروار قندی چه باشد گر بتنگی در نبندی؟نظامی زآن گنجهای نعمت و خروارهای مال با خویشتن بگور نبردند خردلیسعدی بارها دیده ام که خواجه خروارخروار وی را زر می دادند (مجالس سعدی) خادم را گفتم تا درازگوش بگیرد با او بکنار آب حرام کام رفتیم و یک خروار خاشاک مسجد آوردیم و در مسجد انداختیم (بخاری) -امثال: خروار نمک است مثقال هم نمک است دو لنگه یک خروار، نظیر: چه علی خواجه چه خواجه علی || بسیار فراوان زیاد بمقدار زیاد (یادداشت بخط مؤلف) : آنچه بخروار ترا داده اند با تو نه مکیال بجا نه قفیزکسائی فراوان بدرویش دینار داد همان خوردنیها بخروار دادفردوسی زهدانکتان بچهء بسیار گرفته پستانکتان شیر بخروار گرفتهمنوچهری یک حرف جواب نشنود هرگز هرچند که گفت مست خرواری ناصرخسرو یک بوسه ندادت ز ره مهتری و شرم وآن سوی مواجرْش ترا گاد بخروار سوزنی بر دشمن من زرّ بخروار برافشاند وز دامن من درّ به انبار نپذرفتخاقانی پس آنگه از خز و دیبا و دینار وجوه خرج دادندش بخروارنظامی وز خاصهء خویشتن در این کار گنجینه فدا کنم بخروارنظامی - امثال: حساب بدینار، بخشش بخروار || مطلق بار ستوری: وقر؛ خروار استر (لغت نامهء مقامات حریری) بار شتر و اسب || اجناس که خر الاغ تواند برداشت (ناظم الاطباء) اجناس که خر حمل می کند || یکصد من تبریز از غله و جز آن (ناظم الاطباء) - خروار اسبی؛ بیست من شاه (یادداشت بخط مؤلف) - خروار استرآباد؛ نود من تبریز (یادداشت بخط مؤلف) - خروار دیوانی؛ صد من تبریز (یادداشت بخط مؤلف (||) ص مرکب) شبیه به خر مانند خر بر سان خر (یادداشت بخط مؤلف) از: خر + وار (پسوند شباهت و اتصاف) (از حاشیهء برهان قاطع) : نیک نگه کن بتن خویش در بار شو از سیرت خروار خویشناصرخسرو نیست مردم ناصبی نزدیک من لابل خر است طبع او خروار هست و صورتش خروار نیست ناصرخسرو.