خزف

«لغت نامه دهخدا»

[خَ زَ] (ع اِ) سفال (منتهی الارب) : لعلت دهد مگیر که این لعل است نعل و خزف بود همه ایثارشناصرخسرو تا بزیر فلک چنبری اندر همه وقت گل به از خار و گهر به ز شبه در ز خزف فلک چنبری اندر خط فرمان تو باد ور نه بشکسته چو از عربدگان چنبر دف سوزنی سران همه صدفند اوست همچو لؤلؤ بحر مهان همه خزفند اوست همچو گوهر کان سوزنی هست بجای تحف طبع من دُر شبه و سیم، سرب زر خزفسوزنی ستایش کنی مر مرا در سخن گهر می دهی مر مرا در خزف مسعودسعد وقت بازی کودکان از اختلال می نمایند آن خزفها زر و بال(مثنوی) در بیابان خشک و ریگ روان تشنه را در دهان چه در چه صدف مرد بی توشه کاوفتاد از پای بر میان بند او چه زر چه خزفسعدی دانه ای درّ آب دار به کف قیمتی تر ز صد هزار خزفمکتبی به فارسی سفال گویند بسیار خشک و با اندک حرارت و ضماد او جهت ورم های نرم و قروح اعضاء یابس المزاج مثل غضروف و وتر و جهت انسلاخ جلد و سفال سبو با مرهمها جهت التیام جراحت و با سرکه جهت حکه و جوششها و سعفه و جرب و نقرس و با موم روغن جهت ورمهای مزمن و خنازیر و سفال چینی جهت جلای دندان و تقویت لثه و قطع خون آن و جلای بیاض طبقهء قرنیه مفید و مضر اعصاب دماغی و مصلحش روغن بنفشه است و روغن نیلوفر (از تحفهء حکیم مؤمن ||) سبو (ناظم الاطباء||) سفالینه (یادداشت بخط مؤلف) هر چیز گلی که در آتش پخته شده باشد (ناظم الاطباء) - خزف ریزه؛ پاره سفال؛ تیکه شکسته (از ناظم الاطباء) - ساباط الخزف؛ نام محله ای بوده به بغداد (از معجم البلدان).
اینستاگرام جدول آنلاین
کانال تلگرام جدول آنلاین

موارد بیشتر